Pages

Wednesday, September 10, 2014

కథా వీక్షణం

            

                  ఫేస్ బుక్ లో నా సందడి. అందులోని కథ గుంపులో నేనీ మధ్యన చేసిన విశ్లేషణలు కథ బృందం సభ్యులు కాని వారి సౌలభ్యం కొసం.. ఇక్కడ ఉంచుతున్నాను.                                             


                                                                “ కథా వీక్షణం"
                         
   “కథ” బృందం నిర్వాహకుడు వేంపల్లె షరీఫ్, ఈ సంవత్సరం “ఆగష్ట్ ఉత్తరార్ధంలో ‘కథ’ లో టపా చేసిన కథల మీద మీ వీక్షణం కావాలి, చేస్తారా?” అని అడగ్గానే కొత్త ప్రయోగాల మీద నాకున్న సహజ కుతూహలం కొద్దీ సరే అనేశాను. అయితే ఈ బృందంలో కథల మీద విశ్లేషణ అంత ఆషా మాషీ కాదు.
   ఇక్కడ అనేక బహుమతులను, పురస్కారాలను అందుకున్న అనుభవజ్ఞులైన రచయితలుంటారు. గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా కొన్ని మంచి రచనలనందిస్తూ, పెద్దలవద్ద నేర్చుకుని ఇంకా మంచి సాహిత్యాన్నందించాలనుకునే తపనగల ఔత్సాహికులుంటారు. ఇప్పుడిప్పుడే రచనా వ్యాసంగాన్ని ప్రారంభించిన లేత రచయితలుంటారు. “ఇది మా మొదటి కథ. మీ విలువైన సూచనలు, అభిప్రాయాల మీదే మా భవిష్యత్తు.. మీరు ఔనంటే ముందుకు.. కాదంటే ఇక్కడితో సరి..” అన్నట్లుగా పసిపాపల్లాంటి అమాయకత్వంతో అడుగుతూ ఆత్రంగా ఎదురుచూసే పసి రచయితలుంటారు. ఇంత వైవిధ్యమున్న కథలని ఏ రకంగా వర్గీకరించాలి? ఏ విధంగా.. నొప్పించకుండా సూచనలివ్వాలి?
   అసలు సూచనలిచ్చేటంతటి అర్హత నాకుందా? “విమర్శ” అనను.. విశ్లేషించేటంతటి విజ్ఞానం నాకుందా? “ఫలానా విషయం నాకు నచ్చలేదు..  ఇక్కడ ఈ విధంగా కాకుండా ఇంకోలా రాస్తే బాగుంటుందేమో! ఈ పాత్రకి ఇంత ప్రాముఖ్యత ఇవ్వనక్కర్లేదు.. ఆ పాత్రకి అంతే చోటిచ్చారే.. దాని వలన కథ కొంచెం బలహీన పడింది..” ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు చెయ్యడం సరైనదేనా? లేదా.. ఏ విషయం చెప్పకుండా ఊరుకుని, మీ సత్తా ఇంతే అని కనిపించని చురక వెయ్యడమా?
  క్రిందటి వారమంతా.. తూరుపు దేశాల్లో తిరుగుతూ, కలలో ఇలలో ఆలోచిస్తూనే ఉన్నాను. అవకాశం దొరికినప్పుడు కథలని నా కంప్యూటర్ లోనికి బదలాయిస్తూ.. చదువుతూ.. కథకీ కథకీ మధ్య తేడాలని గమనిస్తూ.. మెదడుకి మేత పెట్టాను.
  నా సందేహాలకి నేనే జవాబు చెప్పుకోవాలి.
 1. అర్హత- ప్రతీ పాఠకుడికీ తను చదివిన విషయం మీద అభిప్రాయం ఏర్పరచుకునే హక్కు వుంటుంది. ఒక్క సారి కథ బయటికి వెళ్తే అది పాఠకులదే అని ప్రఖ్యాత విమర్శకులొకరు చెప్పారు. అంచేత.. నేను రచయితని అయినా కాకపోయినా ప్రధమంగా పాఠకురాలిని. నన్ను వీక్షించమని నిర్వాహకులు అడిగారనగానే నాకా అర్హత ఉండే ఉంటుందేమో అనే ఆలోచతో ఆరంభిద్దామని నిర్ణయించుకున్నా. (ఇక్కడ స్త్రీ, పురుషులిరువురూ అనే ఉద్దేశ్యంతో ఆవిధంగానే సంబోధిస్తున్నా.. రచయిత్రులు అన్యధా భావించరని తలుస్తా..).
   2. ఇంక ఏ విధంగా వర్గీకరించాలి? ఏ కథని ఏ దృష్టితో చూడాలి? చెయ్యితిరిగిన కథలను, ఇప్పుడిప్పుడే చెయ్యిపట్టిన కథలను ఒక దృష్టి తోనే చూడాలా? లేదా విడివిడిగా కథలు వీక్షించాలా? ఇంతకుముందు ఇక్కడ విశ్లేషించిన విశ్లేషకులు, మూడు విధాలుగా ఉంటాయి కథలు అని విభజించారు. ఆ విధంగా వర్గీకరించి ఏ కథ ఏ వర్గానికొస్తుందో చెప్పాలా? నేను కథలని వేరు పర్చ దల్చుకోలేదు. కథంటే కథే.. చిన్నదైనా పెద్దదైనా, ఎవరు రాసినా చెప్పినా కథే. అది చదవగలిగామాలేదా? పాఠకుడి మనసులోకి వెళ్తుందా లేదా? ఇది కూడా సందేహాస్పదమే.. నాకు నచ్చింది, ఇంకొకరికి నచ్చక పోవచ్చు. “ఈ సంగతి తరువాత చూద్దాంలే.. రాసేటప్పుడు అదే మార్గం చూపిస్తుంది అనుకున్నా”.
   4. “కథా వీక్షణం” అన్నారు కనుక పైపైన చూసేస్తే సరిపోతుందిలే.. అటూ ఇటూ కాకుండా చెప్పేస్తే పోలా..” అనేసుకున్నా ఆ సందిగ్ధంలో. కానీ అది పలాయన వాదం అనిపించింది. అంత కుండ బద్దలుకొట్టేయనక్కర్లేదు.. మరీ చెట్టెక్కించెయ్యక్కర్లేదు.. క్షుణ్ణంగా చదివి, రచయిత చెప్పదల్చుకున్నదేమిటో అవగాహన చేసుకుని, నిజాయితీగా మూడు కళ్ళతో వీక్షించి నా అభిప్రాయం చెప్పాలని నిర్ణయానికొచ్చా.
 నేను వీక్షింబోయే కథలు—
1. ఇరిగిన నవ్వు- బిడివి ప్రసాదరావు
2. గీతల్ని చెరుపుకోవచ్చు- వాడ్రేవు వీరలక్ష్మి
3. మంచివాడు-ప్రతాపకుమార్ రెడ్డి- 
4. పబ్ లో పడతి హత్య.. కస్తూరి మురళీ కృష్ణ.
5.అచ్చంగా మేము- ఆకునూరి మురళీ కృష్ణ
6. నేను స్వప్న, ప్రసాద్- దొడ్డిగల్లు నారాయణ రావు
7..జిందగి-డా. వంశీధర్ రెడ్డి.
8. పదిహేనేళ్ళ ప్రాయంలో ఒకడు
9. సుపుత్రి- నండూరి సుందరీ నాగమణి
10. మనసుకు తొడుగేది- రాధ మండువ
11. నీలికొండలు- డా. చిత్తర్వు మధు.
12. పునర్వివాహం- ఇలపావులూరి శేష తల్పశాయి.

13. జగమంత కుటుంబం- దాట్ల దేవదానం రాజు

14. శ్యామా గోపాలం- వారణాసి నాగలక్ష్మి
ఇవీ ఈ పక్షంలో “కథ”లో టపా చెయ్యబడిన కథలు. 

   1. “ఇగిరిన నవ్వు”- బిడివి ప్రసాదరావు.
   ఈ కథ చదివాక కాసేపు స్తబ్దుగా అయిపోయింది నా మనసు. కథ చదవడానికి ముందు కథ పేరు అర్ధం కాలేదు. మానవీయతకి మారు పేరైన ఒక దంపతుల కథ ఇది. ప్రేమ పెళ్ళి చేసుకున్న వారికి పెద్దల ఆదరణ కరవయింది. ఇద్దరూ అద్యాపకులే.. జీవితం పట్ల అవగాహన ఉన్నవారు. తమకేం కావాలో, దానికొరకై ఏమి చెయ్యాలో బాగా తెలిసిన వారు. వారి ఏకైక కుమార్తె వీణ. ఆ పాపని సముద్రపొడ్డున మునిగిపోకుండా కాపాడిన ఒక చిన్న కుర్రవాడు ఆపదలో ఉన్నాడని పేపర్లో వార్త చదివి, వెతుక్కుంటూ వాళ్ల ఊరు వెళ్ళి, వాడి గుండె ఆపరేషన్ కి కావలసిన సహాయం చేస్తారు. ఆపరేషన్ అయ్యాక వారి హృదయాలనుంచి వెలువడిన గాఢమైన నిట్టూర్పులు పాఠకుల హృదయాలని కదిలిస్తాయి. ఆపరేషన్ విజయవంతమయింది. కుర్రవాడు గట్టెక్కాడని డాక్టర్లు చెప్తారు. మరి రాజు, వాగ్దేవి దంపతుల నవ్వులో ఏదో లోపం.. ఏమిటది? ఎందుకు? వారి నవ్వు ఇగిరిపోయింది. దానికి కారణం చివరి అనూహ్య మలుపులో కానీ చదువరికి తెలియదు.
   కథ చిన్నదయినా మనసుకి హత్తుకునేలా ఉంది. భాష సరళం. శైలి సులభం. కథా వస్తువు కరుణ రస పూరితం. దుర్గా ప్రసాదరావుగారు క్లుప్తతకి మారుపేరు. సూక్ష్మ కథలకి చిరునామా. వారి “ఆరుకథలు” పుస్తకం వెబ్ లో లభ్యం. అందరూ చదివి ఆలోచింపదగ్గ కథలు అవి.
   2. “గీతల్ని చెరుపుకోవచ్చు”- వాడ్రేవు వీరలక్ష్మీ దేవి
   అడవిమార్గంలో కారులో తప్పని సరి ప్రయాణం.. చీకటి పడకుండా అడవి దాటాలని ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా వీలుపడదు. చురుకుగా, అలసట తెలియకుండా కబుర్లు చెప్పే చంద్రం, అతని అక్క, బావ, డ్రైవర్ సురేష్. చంద్రం అక్క కథ చెప్తుంటుంది. కొత్త రాష్ట్రం ఏర్పడిన సంతోషంలో అన్ని చోట్లా సంబరాలు బానే ఉంటాయి కానీ, ఆ వంక పెట్టుకుని డ్రైవర్ ని బెదిరించి అతన్ని భయపెట్టడం ఏమానందం అని ఆశ్చర్యపోతుంది కథకురాలు. తిరుగు ప్రయాణంలో బలవంతంగా, ఇంచుమించు బెదిరించి ఒక సిఆర్ పి పోలీసుని కారులో ఎక్కిస్తారు చెక్ పోస్ట్ దగ్గర పోలీసులు. అతడికి తెలుగు రాదు. ఇబ్బందిగా వెనుక, స్వేచ్చ లేకుండా కూర్చుని ప్రయాణం చేస్తూ అలాగే కబుర్లు చెప్పుకుంటారు. ఒక చోట ఆ పోలీసు, కారు ఎందుకు ఎక్కవలసి వచ్చిందో తెలుసుకుని, సరైన అవగాహన ఇవ్వకుండా, విషయం చెప్పకుండా కారెక్కిస్తే ఇరువురికీ ఎంత అసౌకర్యంగా ఉంటుందో.. సరైన సమయంలో తెలియజేస్తే ఎంత సదుపాయమో చెప్తుంది కథకురాలు. ఆ గీతల్ని చెరుపుకుంటే భాషా, ప్రాంతీయ భేదాలుండవనీ, మానవులంతా ఒకటే అనే నీతిని బోధిస్తుందీ కథ.
   వాడ్రేవు వీరలక్ష్మీ దేవిగారు అనుభవజ్ఞురాలైన రచయిత్రి. ప్రయాణంలో కలిగిన కష్టాల గురించే రాసినా చదివింప చెయ్యగలగడం వీరి ప్రత్యేకత. పాఠకులు కూడా కథలో కథకురాలితో అన్ని అనుభవాలు పంచుకుంటారు. మార్గ మధ్యంలో కలిగే వివిధ అడ్డంకులకీ మనం కూడా చికాకు పడతాం.. భయపడతాం, ప్రకృతి అందాలనాస్వాదిస్తాం. ఇటువంటి కథలే ఔత్సాహిక రచయితలకి పాఠాలు.
   3. “మంచివాడు”- ప్రతాప్ కుమార్ రెడ్డి
   ఈ కథ పేరుకి ఒక ప్రశ్న కూడా వేళ్ళాడుతోంది.. “నిజంగానేనా?”
   నిజంగానే ఇది మంచి కథేనా? పైగా.. “ఇది ఎప్పుడో నేను చదివిన కథలో పాయింట్ తీసుకుని రాశాను.. కాపీ కథ కాకపోయినా అలాంటిదే అనుకోండి.. ఆ కథని పెంచి దానికి హంగులు సమకూర్చాను.. ఇది నా మొదటి కథ..” అంటూ స్వయంగా రచయితే కామెంట్స్ లో చెప్పేశారు. నాకేవేవో సందేహాలుంటే అవన్నీ కూడా అందులోనే తీర్చేశారు.. అంటే అవే అతనికి కూడా కలిగాయన్నమాట.
   అందరి దృష్టిలో మంచివాడుగా ముద్ర వేసుకున్న ఒక సామాన్య యువకుడి ఆలోచనా స్రవంతి ఈ కథ. చక్కని ఇల్లాలు, మొదటి కలల పంటని తమ స్వర్గసీమకి తెచ్చుకోవాలని పుట్టింటికి వెళ్ళి వారం కూడా కాలేదు. భార్యంటే అమితమైన ప్రేమున్న ఆ యువకుడు విరహం భరించలేక విలవిల్లాడి పోతాడు. అన్యోన్యమైన కాపురం. కానీ అతగాడు మంచివాడ్నైనందుకు, దాన్ని నిలుపుకుందుకు చిన్న చిన్న ఆకర్షణలని కోల్పోవలసి వచ్చినందుకు చింతపడుతూ ఉంటాడు. అనివార్య పరిస్తితుల వల్ల, బస్సుకోసం వేచి ఉన్నప్పుడు ఒక యువతి ఆకర్షిస్తుంది.. అది కూడా తన భార్యని గుర్తుకు తెస్తూ! మొత్తానికి ఆ కోరికని అధిగమిస్తాడు.. ఎలా అధిగమించాడో.. తన మంచితనాన్ని ఏ విధంగా నిలుపు కున్నాడో ఈ కథ చెప్తుంది.
   ఈ కథని వీక్షిస్తుంటే నాకు వివిధ భావాలు కలిగాయి.
   పిల్ల తెమ్మెరలా మనసుకి హాయిని కొలిపే శృంగారం, భార్యని తొలి కానుపుకు పుట్టింటికి ఇష్టం లేకుండా, తప్పని సరిగా పంపి తోచకుండా తిరిగే కాబోయే తండ్రి కలలు.. ఆ తోచని తనంలో మనసు వేసే వెర్రి మొర్రి వేషాలు నవ్వుని తెప్పిస్తూ పాఠకులకి (మగవారికి) తమ గతం గుర్తుకొస్తుంది.  లేదా భవిష్యత్తు ఊహిస్తూ ఉంటారు. స్త్రీ పాఠకులు “ఓహో.. ఇదా మీ సంగతీ..” అని తమ వారిని నిలదీస్తారు. ఇంక బస్టాపులో ఆ యువతి మీద కలిగిన ఆలోచనల్లో కూడా భార్యే కనిపించడం.. ఇంటికి, కానీ లాడ్జికి కానీ తీసుకెళ్తే పోయే పరువు గురించిన భయం.. చివరికి ఆ యువతి అడిగిన అత్యవసర సహాయానికి చెమ్మగిల్లిన ఆ మంచివాడి కళ్ళు.. ప్రతీ చదువరి గుండెనీ స్పృశిస్తాయి.
   ఒకటి మాత్రం చెప్పగలను.. ఆ యువకుడు నిజంగా “మంచివాడే”. అతనికి కలిగిన చిలిపి కోరికలు ప్రతీ మగవానికీ కలిగే అత్యంత సహజమైన స్పందనలే. మంచివాడిననిపించుకోడానికి ఇన్ని అవస్థలు పడాలా అని విచారించనక్కర్లేదు. దుర్మార్గులు ఏ విధంగా మంచివాళ్ళు కావడం కష్టమో.. మంచివాళ్ళు చెడ్డగా మారగలగడం కూడా అంతే కష్టం. అతని మంచితనం కళ్ళల్లోనూ, నిలిచిన విధానంలోనూ తెలిసింది కనుకనే ఆయువతి దగ్గరగా రాగలిగింది. మగవాడి కేమైనా వికృత ఆలోచనలుంటే ఆడవాళ్లకి తక్షణం తెలిసిపోతుంది.
   ఏతావాతా చెప్పేదేంటంటే.. ఈ కథ నిజంగా మంచి కథే. రచయిత మొదటి ప్రయత్నంలోనే సఫలీ కృతుడయ్యాడు. మున్ముందు ఇంకా మంచి కథలు రాయగలడు. కొన్ని సూచనలు ఇవ్వాలనిపిస్తోంది..
    డౌటనుమానం వంటి పడికట్టు మాటలొదిలేస్తే.. ఆంగ్లపదాల వాడకం తగ్గించచ్చు. బెడ్ మీదికి చేరడం, కామన్ ఇంటరెస్ట్ వంటి మాటల బదులు తెలుగు వాడుతే బాగుంటుంది. మనం రోజూ వాడుతుండచ్చు.. కానీ కథల్లో నైనా మారుస్తే మనం కూడా మార వచ్చని నా అభిప్రాయం.
    అంతా ఒక అతిపెద్ద పేరా లా కాకుండా విడగొడ్తే బాగుంటుంది. సాధారణంగా ఐదు లైన్లకి మించుతే చదువరికి విసుగొస్తుంది. కొన్ని సంభాషణల రూపంలో చెప్తే ఆసక్తి పెరుగుతుంది.
   ఇంక.. ఇది వేరే వాళ్ళ కథలో పాయింట్ అని చెప్పడం రచయిత సంస్కారాన్ని సూచిస్తుంది. అందుకు నా అభినందనలు. అందరం ఎప్పుడో ఒకప్పుడు ఎవరిదో ఒక పాయింట్ రాసే ఉంటాం. అన్నీ మన మెదళ్ళల్లో నిక్షిప్తమయ్యున్నవే అనుకోకుండా బయటికి వస్తాయి. నేనెప్పుడూ సరదాగా అంటుంటాను.. “మనం అందరం కాపీ రచయితలమే.. అసలైన వాళ్ళు ఇద్దరే ఉన్నారు అని..”. రామాయణంలో, మహాభారతంలో స్పృశించని విషయ మేదైనా ఉందా?
   చాలా ఎక్కువ వీక్షించేసినట్లున్నా కదూ? మరి ‘పసి రచయిత’ కదా! తప్పదు.
   చివరగా ఒక చిన్న చెమక్కు.. మా నాలుగేళ్ళ అనిక ఎప్పుడూ అంటుంటుంది.. “ఐ డోంట్ వాంట్ టు బి ఎ గుడ్ గర్ల్..” మరి ఇష్టమొచ్చిన అల్లరి చెయ్యడానికి వీలు కదా!
4. “పబ్ లో పడతి హత్య”- కస్తూరి మురళీ కృష్ణ.
   విచ్చల విడిగా తిరుగుతూ, చీరల్ని.. సారీ, స్ట్రాప్లెస్ టాప్ లని మార్చినట్లు మగవాళ్లని మారుస్తూ, పబ్ లో మత్తులో, అర్ధరాత్రి వరకూ రాసుకుంటూ డాన్సులు చేసే యువతి, హత్య.. ముప్ఫై మంది వరకూ అనుమానితులు. మామూలు డిటెక్టివ్ కథల్లో లానే సస్పెన్స్.. చివరికి పాఠకులు ఊహించని హంతకుడు. డిటెక్టివ్ శరత్, ఇన్స్పెక్టర్ విజయ్ ఏ విధంగా ఈ కేసుని, ఆధునిక సర్వైలెన్స్ కామెరాల సహాయంతో, తమ విశ్లేషణలతో పరిష్కరిస్తారో చదివి తెలుసుకోవలసిందే!
   కస్తూరి మురళీ కృష్ణ సాహిత్యంలో స్పృశించని విభాగాలు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి. అసలు లేవేమో కూడా! కథకుడుగా, విమర్శకుడుగా, తరంగా లో జాకీగా.. చెప్పుకుంటూ పోతే ఎన్నో..
   క్రైం కథలలో ముఖ్యం సస్పెన్స్. పాఠకులలో ఉత్కంఠత కలిగించడం.. డిటెక్టివ్ ముందు ముందు ఎటువంటి అడుగు వేస్తాడో.. హంతకుడు లేదా హంతకురాలు ఎవరో అని ఉత్సుకతతో చూడడం.. ఇటువంటి వన్నీ తన కథల్లో ఉండేట్లు ప్రయత్నిస్తారు కస్తూరి మురళీ కృష్ణ. అందులో కృతకృత్యులయ్యారనే చెప్పచ్చు.
   అంతర్లీనంగా ఒక నీతిని కూడాచెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తారు రచయిత.. ఆడపిల్లకి అంత విచ్చల విడితనం పనికి రాదనే సందేశం ఈ కథ చెప్తుంది. ఇంకా కొన్ని క్రైమ్ కథలయ్యాక, నవ్యలో ఇతర ప్రక్రియ ఏదైనా ప్రారంభిస్తే బాగుంటుందని నా అభిప్రాయం.. నా అభిప్రాయం మాత్రమే!
   5. “సుపుత్రి”- నండూరి సుందరీ నాగమణి.
   ఆర్ధికావసరాలు, ఆడంబరాలనిపించే చిన్న చిన్న సరదాలు భార్యా భర్తల మధ్య గొడవల్ని సృష్టించడం మధ్య తరగతి సంసారాల్లో సహజమే. పెళ్ళిళ్ళకే బోలెడంత ఖర్చుపెట్టి, ఆపైన సీమంతం, ఆ తరువాత బారసాల అంటూ ఆడపిల్ల తండ్రిని వేధిస్తే అతగాడు తన నిస్సహాయతని భార్యమీదే కద చూపిస్తాడు! ఆ విధంగా వ్యాకులత చెందిన తల్లిదండ్రులని, తండ్రి ఐడితో తల్లికి మెయిల్ ఇవ్వడం ద్వారా వారిరువురికీ సాంత్వన కలిగిస్తుంది కావ్య, సుకన్యా రాజేంద్రల చిన్న కూతురు. పెద్దకూతురు సీమంతానికి బంగారాన్ని తాకట్టు పెట్టి డబ్బు సర్ది, భర్తకి సహాయ పడుతుంది తల్లి. నష్టాలొస్తున్న వ్యాపారాన్ని మూసేసి, ఉద్యోగంలో చేరిపోవడానికి ఒప్పుకుంటాడు తండ్రి. ఒకరికొకరికి తెలియకుండా తల్లిదండ్రులకి మధ్యవర్తిత్వం వహించిన
కావ్య సుపుత్రి అయింది.
   సాధారణ జన జీవనంలోని సంఘటనలు, విషయాలు తీసుకుని కథలు చెప్పగల నేర్పున్న రచయిత్రి శ్రీమతి నండూరి సుందరీ నాగమణి. తెలుగు మాటలలో క్విజ్ పెడుతూ భాషాభిమానుల అభిమానాన్ని చూరగొనడంలో, కవితలల్లడంలో నేర్పున్న విదుషీమణి. ఈ కథలో కూతురు సమయస్ఫూర్తితో వ్యవహరించడం బాగుంది. స్తోమత లేనప్పుడు ఖర్చు తగ్గించుకోవాలనే రాజేంద్ర అభిప్రాయంతో ఏకీభవిస్తాను నేను. పిల్లల సుఖం కోసం త్యాగం చేసే తల్లిదండ్రులకు నెనర్లు.
   6. “పునర్వివాహం”-ఇలపావులూరి శేషతల్పశాయి.
  వివాహ ఆహ్వాన పత్రిక అందుకున్న పరంధామయ్య, పార్వతిలు ఆందోళన చెందుతారు. తమకు ఎంతో కావలసిన చంద్రుడికి మళ్ళీ పెళ్ళా? పిల్లల్లేనంత మాత్రాన.. అంతపని చేస్తాడా? బంధువులకి, చివరికి చంద్రుడి భార్య సీతకి కూడా చేస్తారు. నా ఇష్ట ప్రకారమే ఈ పెళ్ళి జరుగుతోందని సీత అంటే నివ్వెర పోతారు. ఇదేదో తేల్చుకుని చీవాట్లు పెడాదామన్నట్లుగా చెన్నై బయలుదేరి వెళ్తారు. అక్కడ సీత స్వయంగా పెళ్ళి పనుల్లో హడావుడిగా తిరుగుతూ కనిపిస్తుంది. “పిల్లల్లేకపోతే ఇంత పని చేస్తారా?” అని నిలదీస్తే పిల్లలకోసమే అని జవాబిస్తుంది. నివ్వెరపోతారా దంపతులు.
   చివరికి జరుగుతున్న కార్యక్రమానికి పరంధామయ్య దంపతులు కూడా హాయిగా ఆనందిస్తారు.
   స్వచమైన తెలుగు కథ ఇది. ఆ దంపతులతో పాటుగా మనం కూడా ఆందోళన పడుతూ ఉంటాం. చివరికి నవ్వుకుంటామనుకోండి. కానీ పాపం ఆ వయసులో అంత తికమక పడుతుంటే జాలి కూడా వేస్తుంది వారి మీద. ఆంగ్ల పదం ఒక్కటి కూడా లేని కథ. అలా అని ఇదివరకటి తరంలోని కథలా కూడా లేదు. ఇలపావులూరి వారికి అభినందనలు.

7. “అచ్చంగా మేము”- ఆకునూరి మురళీకృష్ణ.
    లోకంలో నాకంటే గొప్పవాళ్ళు నీకు కనిపించవచ్చు, నా కంటే తక్కువ వాళ్ళూ  కనిపించవచ్చు. కానీ అచ్చంగా నాలాంటి వాళ్ళు నీకు ఒక్కరు కూడా కనిపించరు. ఇతరులతో  నన్ను  పోల్చడం మానేసి నన్ను నన్నుగా చూడడమే ప్రేమంటే”. ఆ రచయిత (కథలో నాయకుడు..) ఈ వాక్యం రాసుకుంటున్నప్పుడే వినిపిస్తుందో శబ్దం.. అది ఆ రచయిత నేస్తం పిలుస్తున్న పిలుపు. పచ్చని ప్రకృతిలో లీనమై మాములుకంటే భిన్నమైన నవల రాయాలని తరతరాలుగా తమ పూర్వీకులు నివసించిన తన ఊరికి వెళ్తాడు ఆ రచయిత. అక్కడ చెట్ల కొమ్మల్లో.. ఆకుల మాటున తన చిన్నప్పటి నేస్తాలు ఉన్నాయేమో నని వెతుకుతాడు. పట్నాల్లో కనిపించని ఆ నేస్తాలు పల్లెల్లో కూడా అంతరించి పోతున్నాయని విచారిస్తాడు. తన వంతుగా పల్లెలు, వాటితో కాకులు, పిచుకలు అంతరించ కూడదని, ఉన్న కొద్ది పొలాన్ని కౌలు చేస్తున్న రాములు తాతకే ఇచ్చేస్తాడు.
   మనం చిన్నప్పుడు కాకి మీద ఎన్నో కథల్ని విన్నాం. ఇది ఆధునిక కాకి కథ. భిన్నమైన కాకి కథా వ్యధ.
   ఈ కథ రాసింది ఆకునూరి మురళీ కృష్ణ. చెయ్యితిరిగిన రచయిత. వంద పైగా కథలు రాసి అనేక బహుమతులు అందుకున్నారు. బాలల కథల నుంచీ, సరసమైన కథ వరకూ వైవిధ్యమున్న కథలు వీరి స్వంతం. కథ ఆరంభ వాక్యమే రచయిత పరిణతిని తెలుపుతుంది. ఇది సమస్త జీవులకీ, మానవాళితో కూడా వర్తిస్తుంది. ఎవరైనా.. నన్ను నన్నుగా చూడమనే, ప్రేమించమనే కోరుతారు. (ఘంటసాల పాట గుర్తుకొస్తోందా?). వాక్య నిర్మాణానికి కానీ, సన్నివేశాల కూర్పుకి కానీ, సంఘటనల క్రమానికి కానీ, సరళమైన భాషకి కానీ.. వీరి కథలని ఉదాహరణగా తీసుకోవచ్చు. చాలా మంది “కథ ఎలా రాయాలి?” అని అడుగుతూ ఉంటారు. ఇటువంటి కథలను బాగా చదవండి. చదివి అవగాహన చేసుకోండి. సమకాలీన రచయితల్లో ఎన్నదగిన వారు ఆకునూరి వారు.
8. “నీలికొండలు”- డాక్టర్ చిత్తర్వు మధు.
   ఈ కథ చదివాక చాలా సేపు హృదయం భారంగానే ఉంది. ‘అతను’ నన్ను వెంటాడుతూనే ఉన్నాడు. ఎవరా అతను? అతని పేరు పాణిగ్రాహి. తల్లిదండులు ఉండీ అనాధలా పెరుగుతాడు. డబ్బుకి లోటు లేదు. అయితే అతనికే అర్ధంకాని అతీత శక్తులు అతనిలో ఉన్నాయి. తనలోనే ఏదో రహస్యం ఉంది. తన తల్లిదండ్రులలో ఏదో రహస్యం ఉంది. తన మంచి చెడ్డలు చూసినతన్ని అడుగుతే “నీ తల్లిదండ్రుల గురించి మర్చిపో..” అంటాడు. ఆ రహస్యం ‘నీలికొండ’ లో ఉందని తెలుస్తుంది. తరచుగా తల్లిదండ్రులు కలలోకి వస్తూనే ఉంటారు. తన అతీత గ్రహణ శక్తితో తెలుసుకుని, రైల్లో ఒక యువతి మీద అత్యాచారం చెయ్యబోతున్న ఇద్దర్ని రెండే రెండు దెబ్బలు కొడ్తే వాళ్ళు మరణిస్తారు. వెంటనే మామూలుగా అయి, తన బర్త్ దగ్గరికి వెళ్ళి పడుక్కుంటాడు. నీలికొండ ఒక చిన్న పల్లెటూరు. తల్లిదండ్రుల్ని వెతుక్కుంటూ అక్కడికి వెళ్ళిన అతనికి తెలిసిన విషయమేమిటి? అతడు ఏమయిపోతాడు? రైల్లో హత్యలు చేశావంటూ అతన్ని వెంటాడిన పోలీసులేమయ్యారు? తల్లిదండ్రుల సంగతేమిటి? వీటన్నింటి గురించీ.. మనం కూడా ‘నీలికొండలు’కి వెళ్తేనే తెలుస్తుంది.
   డాక్టర్ చిత్తర్వు మధుగారి విలక్షణ కథ ఇది. మధుగారు వృత్తి రీత్యా వైద్యులు. తెలుగు సాహిత్యం మీద వారికున్న అభిమానం అంతులేనిది. నీలికొండలు కథ మొదలుపెట్టగానే అతీంద్రియ శక్తుల ప్రస్తావన ఉందేమో అనుకున్నాను. చదువుతుంటే సైన్స్ ఫిక్షన్ అని అర్ధమయింది. అణుశక్తిని కనుగొనడం విజ్ఞానశాస్త్రంలో పెద్ద మైలురాయి. అయితే.. అది సరైన నియంత్రణ లేకపోతే ప్రపంచాన్ని నాశనం చెయ్యగల వినాశనకారి అని మనకి రెండవ ప్రపంచయుద్ధంలోనే తెలిసింది. ఇప్పటికీ జపాన్ లో ఆ బాధితులు ఉన్నారంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఈ కథలో అణు శక్తి రియాక్టర్ ప్రమాదం, ఒక పల్లెని నిర్వీర్యం చేసి, అందులో పనిచేసే వేలాది మందిని వివిధ విధాలుగా బాధించి, ఎందరినో బలిగొన్నా కూడా కించిత్తయినా చలించని పారిశ్రామిక వేత్తల దౌర్జన్యం, ఆ బాధితుల దీన గాధ చదువరుల మనస్సుని కలచి వేస్తాయి. కళ్ళకు కట్టినట్లుగా ఆ స్థితిని వర్ణించారు రచయిత.
   సాంకేతిక విజ్ఞాన పరమైన, వైద్య సంబంధితమైన కథలు రాయడంలో మధుగారు సిద్ధ హస్తులు. క్లిష్టమైన విషయాన్ని అరటిపండు వలిచి చేతిలో పెట్టినట్లు చెప్పగల సమర్ధులు. సమకాలీన రచయితల్లో వారిదంటూ ఒక ప్రత్యేకతని సంతరించుకున్నారు. “చిత్తర్వు మధు కథలు” చదువుతే మధుగారి గురించి మరింత తెలుస్తుంది.
   9. “మనసుకు తొడుగేది”- రాధ మండువ.
   ఆధునిక యువతి శ్రీజ..ఇంజనీరింగ్ ఆఖరి సంవత్సరం చదువుతూ, స్వేఛ్ఛగా తిరగాలనే మనస్తత్వం. సహాధ్యాయీ, స్నేహితురాలూ ఐన శ్రుతిది ఇంకొంచెం శ్రుతి మీరిన తత్వం. విద్యార్ధులంతా కలిసి విహారయాత్రకి బయలుదేరతారు. అప్పుడు అమ్మ చెప్తున్న జాగ్రత్తలు సహజంగానే నచ్చవు శ్రీజకి. తేలిగ్గా మాట్లాడబోయిన శ్రుతిని కూడా మందలిస్తుందావిడ. హార్స్లీ హిల్స్ కి బస్ లో బయలుదేరిన విద్యార్ధి బృందం.. బస్ లో శ్రీజ బాయ్ ఫ్రెండ్ రాహుల్ చేసే చిలిపి చేష్టలు, విద్యార్ధులని నియంత్రించబోయిన అధ్యాపకుల పాట్లు.. వారిని ఏ విధంగా తప్పించుకోవాలా అని చూసే యువతీ యువకులు.. రాత్రికి మీ గదికి వచ్చి కలుస్తామని చెప్పిన మగపిల్లల్ని ఎలా ఎదుర్కోవాలా అని బెంగపడే ఆడపిల్లలు.. చివరికి ఏ విధంగా మలుపు తిరుగుతుందో కథ ఊహించలేం. అంతా చదివాక ‘అమ్మయ్యా..” అనుకుంటాం.
   జీవితాన్ని ఆటగా తీసుకునే నేటి తరం యువతీ యువకుల మనస్తత్వాలను ఈ కథలో నేర్పుగా చెప్పారు రాధా మండువ. కథలో కథలు ఈ మధ్య కాలంలో చూడ లేదు. చిన్నప్పుడు చదివిన పేదరాశి పెద్దమ్మ కథలు గుర్తుకొచ్చాయి. ప్రకృతి సహజంగా ఏర్పడ్డ మూడు కొండలకీ, ఖర్మ వశానో, అహంభావంతోనో, మాయతోనో మగవాళ్ల చేతుల్లో మోసపోయి గుడి దగ్గరకొచ్చి పడి కొండలైపోయిన అక్కచెల్లెళ్లగా ఊహించి చెప్పిన రచయిత్రి కల్పనా శక్తిని మెచ్చుకోకుండా ఉండలేం. ఈ కథ మీద కథ గ్రూప్ లో మంచి విశ్లేషణలొచ్చాయి.
   ఇందులో రాసినట్లు కథలు విని అమ్మాయిలు మనసు మార్చుకుంటే అమ్మలు ఎంత సంతోషిస్తారో.. అది రచయిత్రి ఆశావహ దృక్పధాన్ని సూచిస్తోంది. అలాగే అవాలని మనం కుడా ఆశిద్దాం. రాధా మండువ రిషి వాలీ స్కూల్లో తెలుగు అధ్యాపకురాలు. అందుకే నేమో కథని, చెపుతున్నట్లుగా రాస్తుంటారు.  ఇరవై సంవత్సరాలుగా కథలు రాస్తున్నారు. ఫేస్ బుక్.. అందులో ‘కథ’ గ్రూప్ వలన రచయితలు చాలా మంది ఒకరికొకరు తెలుస్తున్నారు.. ఎంతో ఆనందించ దగిన విషయం.. విశేషం.
   10. “జగమంత కుటుంబం”- దాట్ల దేవదానం రాజు.
    అది పేకాట అవనీ, కోడి పందాలు అవనీ, రొయ్యల చెరువులవనీ.. పట్టిందల్లా బంగారమే రాజారావుకి. అయితే వైకుంఠపాళీ ఆటలాంటి జీవితంలో నిచ్చెనలూ ఉంటాయి, పాములూ ఉంటాయి. వరుసగా నిచ్చెనలెక్కిన రాజారావు పెద్దపాము నోట్లో పడిపోతాడు (ఇది కథలోని పోలికే..). జూదాల్లో దురదృష్టం, వ్యాపారంలో మోసం.. రాజారావుని బికారిని చేశాయి. కొన్ని రోజులు కనిపించకుండా పోయిన భర్త గురించి అనేక పుకార్లు వింటుంది అతని భార్య రమ. తిరిగి వచ్చి, భార్యకి పరిస్థితులు తెలిపిన రాజారావు, ఇల్లు అమ్మి ఆపదలోంచి బైటపడదామంటాడు. మళ్ళీ ఇంతకంటే పెద్ద ఇల్లు కట్టిస్తానంటాడు.
   'ధర్మేచ అర్ధేచ కామేచ త్యయేషా నాతిచరితవ్యా నాతిచరామి' ఇద్దరం కలిసి కష్ట సుఖాలను పంచుకుందామంటూ ప్రతిజ్ఞ చేసిన రమ.. ‘ఇకనుంచీ తను నిజాయితీగా కష్టపడతాననీ, సుఖపెడతాననీ’ ఎంత చెప్పినా వినకుండా భర్తని ఇంట్లోనుంచి వెళ్ళగొడుతుంది. ఒక్క అవకాశం అయినా ఇవ్వకుండా! కారణం ఇల్లు తన పేరు మీద ఉండడం. యానాంలో ఉన్న సదుపాయం ఉపయోగించుకుని రిజిస్ట్రేషన్ ఖర్చులు కలిసొస్తాయని భార్య పేరుమీద పెట్టినందుకు వాపోతాడు రాజారావు. నిస్పృహతో కృంగి పోకుండా కాకినాడ వెళ్ళిపోయి కొత్త జీవితాన్ని ఆరంభిస్తాడు. అవకాశం దొరికితే అల్లుకుపోగల నేర్పున్న రాజారావు, అచిర కాలంలోనే కోటీశ్వరుడవుతాడు. మన్నించమని వేడుకున్న రమని ఆమడ దూరంలో ఉంచి అవసరమైన సహాయాన్ని మాత్రం అందిస్తాడు భార్యా బిడ్డలకి. సంసారం, ‘తన’ అనే స్వార్ధం వదిలించుకుని.. తన పరిధిని పెంచుకుని జగమంతా తన కుటుంబం అనుకుంటాడు.
   దాట్ల దేవదానం రాజుగారు సాహిత్య లోకానికి చిర పరిచితులు. కవిగా కథకునిగా అనేకమంది మంది అభిమానాన్ని చూరగొన్నారు. వారి “యానాం కథలు” కథకునిగా గొప్ప పేరును సంపాదించి పెట్టాయి. గుంటూరు జిల్లా రచయితల సంఘం వారి ప్రతిష్ఠాత్మక రాష్ట్రస్థాయి పురస్కార గ్రహీతలు. మొదట కవిగా దుందుభిలు మ్రోగించినా యానాం కథలతో అందరు పాఠకులకీ దగ్గరయ్యారు. చాలా రోజులు, తెలుగు నేల నడిబొడ్డున ఉన్నా.. అదేదో విదేశంలాగే ఉండెది యానాం. వీరి కథలతోనే యానాం చరిత్ర తెలుగు వారికి తెలిసిందని చెప్పచ్చు. రాజుగారిది ప్రత్యేకమైన శైలి. వీరి కథల్ని మనం చదవం.. చూస్తాం. ఆ కాలానికి, ప్రాంతానికి వెళ్ళిపోతాం.. ఈ కథలో రాజారావుతో పాటే మనం కూడా కష్టాలని, కసిని, ‘ఏది మనదీ’ అనే వేదాంతాన్నీ అనుభవించినట్లుగా!
   రాజుగారి యానాం కథల పుస్తకావిష్కరణ సమయానికి వారి పరిచయం అవలేదే అని నాకు చాలా విచారంగా ఉంది. గోదావరిలో పడవ ప్రయాణం చేస్తూ.. కథల గురించీ, సాహిత్యం గురించీ చర్చించుకుంటూ.. ఆప్యాయతానుబంధాల మధ్య.. ఓహ్.. తలుచుకుంటేనే హృదయం ఉప్పొంగటం లేదూ?
   ఆరు కవితా సంకలనాలు పైగా ముద్రించిన రాజుగారికి చివరగా ఒక అర్జీ.. “మీ కవితల్ని అప్పుడప్పుడు మీ టైమ్- లైన్ లోనో, సాహిత్యం గ్రూప్ లోనో, అనుమతి ఉంటే కథ బృందంలోనో పెట్ట కూడదూ?”
11. “జిందగీ”- డాక్టర్ వంశీధర్ రెడ్డి.
   రాముల్డాక్టర్ కి జిగ్రీ దోస్త్ రాజిరెడ్డి. తన ఆరోగ్యం మీద నిర్లక్ష్యం.. కాలు పోతున్నా కూడా బోలెడు బాధ పడ్తాడే కానీ డాక్టర్ చెప్పిన మాటలు విననే వినడు. పిల్లలకి, మాస్టర్లకి మార్గదర్శకుడుగా ఉండవలసిన వాడు సరిగ్గా స్కూలుకి పోడు. తన కొడుకులు చెడిపోతున్నారంటే పట్టించుకోకుండా సమర్ధించుకుంటాడు. మందు కొట్టడం మానడు. మోసం చేద్దామని చూసే బామ్మరిదిని తిట్టుకుంటూ ఉంటాడు. ఆత్మాభిమానానికి తక్కువ లేదు. ఏందో.. ఈ రాజన్న.. కథ.. చదివి తెలుసుకోవసిందే. ఒక రకంగా లక్కీనే.. రాముల్డాక్టర్ వంటి మంచి దోస్త్, యస్సై వంటి మంచి స్టూడెంట్.. తన సమస్యలన్నీ తీర్చేస్తారు.
   డాక్టర్ వంశీధర్ రెడ్డి తెలంగాణా మాండలీకంలో రాసిన మధ్యతరగతి హెడ్ మాస్టర్ కథ ఇది. డాక్టర్ చిత్తర్వు మధుగారి ప్రశంసలను పొందింది. డయాబిటీస్ వ్యాధిని నిర్లక్ష్యం చేస్తే వచ్చే నష్టాలను హృదయం కదిలేలా చెప్పారు డాక్టర్ వంశీధర్ రెడ్డి. చూసుకోకుండా చిట్టీలకి ష్యూరిటీలు ఇవ్వకూడదనీ, రాబందుల్లాంటి బంధువులతో జాగ్రత్తగా ఉండాలనీ చెప్తుందీ కథ. చివరికి సుఖాంతం అవబోతోందని ఆనందిస్తాం పాఠకులం.
   డాక్టర్ వంశీధర్ రెడ్డిగారి సాహిత్యంతో అంత పరిచయం లేదు నాకు. అందుకే విపులంగా విశ్లేషించలేకపోతున్నందుకు క్షమించాలి. దాదాపు పాతికేళ్ళు, ప్రభుత్వ సిటీ కాలేజ్ లో రసాయన శాస్త్రం తెలుగులో బోధించిన నాకు తెలంగాణా మాండలీకమంటే చాలా ఇష్టం. మా విద్యార్ధులు, ఎక్కువగా తెలంగాణా జిల్లాల లోని పల్లెల నుంచి వచ్చే వారే. ఒక గదిలో నలుగురు ఐదుగురు ఉండి వండుకొని తిని కాలేజ్ కి వచ్చే వారు. మాతో తమ సంగతులన్నీ ముచ్చటించే వారు. అందుకే ఈ కథ చదువుతుంటే అమాయకులైన ఆ విద్యార్ధులే రాజిరెడ్డి కొడుకుల రూపంలో కనిపించి కళ్ళు చెమర్చాయి నాకు. రచయితకి అభినందనలు.
   12. “పదిహేనేళ్ళ ప్రాయంలో ఒకడు”-యస్. రామకృష్ణన్.
   పదుహేనేళ్ళ ప్రాయంలో అబ్బాయిల అవస్థలు.. ఎవర్నైనా ఏదైనా అడగాలంటే భయం, అంతులేని కుతూహలం, హార్మోన్ల ప్రభావం.. ఐదురూపాయలకోసం పడ్డ పాట్లు.. ‘ఆ’ పుస్తకం అందుకున్నాక మరీ పెరిగిన ఇక్కట్లు.. పాపం ఆనందరావు! ఆ వయసులో అందరబ్బాయిలూ అంతే నంటారు రచయిత. గత పాతికేళ్ళుగా తమిళంలో చిన్నపిల్లల కోసం ముప్ఫై “స్టోరీ టెలింగ్ కాంప్స్” నిర్వర్తించారు. వీరి కథల అనువాదాలను కినిగె పత్రిక వెలికి తెస్తోంది.
   అనువాద కథలను విశ్లేషించాలంటే మూల సాహిత్యంతో కొంత పరిచయం ఉండాలనుకుంటాను. అనువాదకులు అవినేని భాస్కర్ కూడా నాకు కొత్తవారే. ఈ కథను ఇంకెవరైనా విశ్లేషిస్తే బాగుంటుందని అనుకుంటున్నాను. నా అశక్తతకని మన్నించాలిసిందిగా కోరుతున్నాను.
   13. ““నేను స్వప్న, ప్రసాద్”- దొడ్డిగల్లు నారాయణరావు.
     యువకుడైన బాలు మీద మరోచరిత్రవంటి బాలచందర్ సినిమాల ప్రభావం అధికంగా ఉంటుంది. ఉచితంగా పిల్లలకి ట్యూషన్లు చెప్పడం.. దానికి ధనవంతుడైన ప్రసాద్ సహకారం.. వితంతువైన స్వప్నని పెళ్ళిచేసుకొమ్మని ప్రసాద్ ని అడిగి భంగ పడ్తాడు బాలు. తాము ఊరు వదిలి వెళ్ళిపోతున్నామని చెప్పడానికి వచ్చిన స్వప్న, బాలుకి అతనంటే ఇష్టమన్న సందేశాన్నిస్తుంది. కానీ బాధ్యతల వలలో చిక్కుకున్న బాలు ఏమీ చెయ్యలేకపోతాడు. మేనకోడల్ని పెళ్ళి చేసుకున్న ప్రసాద్ పిల్లలు కూడా వద్దనుకుని అనాధలకి సేవ చేస్తుంటాడు.. భార్య సహకారంతో. చివరికి ఆ ముగ్గురి కథా ఏ విధంగా మలుపు తిరుగుతుంది? చదివి తెలుసుకోవలసిందే.
   ఈ కథకు ‘కథ’ గ్రూప్ లో పలువురి ప్రశంసలొచ్చాయి. బాలు ఆలోచనలను ఆచరణలో పెట్టలేకపోవడం, ప్రసాద్ ఆదర్శాలు.. స్వప్న నిర్ణయాలు.. ఆచరణకీ ఆదర్శానికీ గల తేడా నూతన విధానంలో చెప్పారు. బాలు భార్య అతన్ని వదిలి వెళ్ళిపోవడానికి తగిన కారణాలు చూపించినట్లు అనిపించలేదు. నా కంప్యూటర్ లో ఈ కథ ఇమేజ్ చాలా అలుక్కుపోయినట్లుగా ఉంది. అందుకని అర్ధం సరిగ్గా అందుకోలేకపోయానేమో అనిపించింది. ఈ కథని ఇంకెవరైనా విస్తృతంగా విశ్లేషిస్తే చదవాలని ఉంది నాకు.
  14. “శ్యామా గోపాళం”- వారణాసి నాగలక్ష్మి.
     బాపు బొమ్మలాంటి శ్యామ, లాయరు గోపాళం, వాళ్ళ ఏకైక పుత్ర రత్నం బుజ్జిగాడు.. ఈ ముగ్గురి సరదా కథ ఇది. బాపు-రమణల పాత్రలు మరొక్కసారి అచ్చులోకి వచ్చి మనల్ని అలరిస్తాయి. బుజ్జిగాడి బస్సులో అల్లరి, శ్యామ వాల్జడ విసుర్లూ, మూతి విరుపులూ, గోపాళం ఆశ్చర్యాలు.. అన్నీ ఆనందాలే. పాఠకులకు కన్నుల విందులే.
      కథల మాష్టారు స్వయంగా ఇంటికి వచ్చి అభినందించిన రచయిత్రి వారణాసి నాగలక్ష్మి. చిత్రకారిణి, కవయిత్రి.. బహుముఖ ప్రజ్ఞావంతురాలు. సమకాలీన సాహిత్యంలో తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించుకున్నారు. పలువురు ప్రముఖుల ప్రశంసలు, ఆంధ్రభూమి, కౌముది వంటి పత్రికలు నిర్వహించిన కథల పోటీల్లో బహుమతులు అందుకున్నారు.
     ఎంతో ఆహ్లాదకరమైన ఈ చిన్ని కథ బాపుగారికి నివాళిగా నాగలక్ష్మిగారు ‘కథ’లో పొస్ట్ పెట్టారు..  ఆగస్ట్ ముప్ఫై ఒకటి రాత్రి.. ఈ కథతో నా వీక్షణం ముగించడం నాకు ఆనందంగా ఉంది.. బాపుగారు ఇంక లేరే అనే విషాదం మధ్య.

   సరిగ్గా కిందటి ఆదివారం నుండీ, ఈ పధ్నాలుగు కథల్ని పదే పదే చదివి, వీక్షించి, విశ్లేషించి ‘కథ’ వీక్షకులకు అందించాను. కొన్ని కథలకి సరి అయిన న్యాయం చెయ్యలేక పోయుండవచ్చు. నాకు కొన్ని పరిధులు, అవధులు ఉన్నాయి. మానవ ప్రయత్నాలెప్పుడూ లోప రహితంగా ఉండవు. అర్ధం చేసుకునే సహృదయత ‘కథ’ బృంద సభ్యులకి ఉందని నాకు తెలుసు. ఈ అవకాశం ఇచ్చిన నిర్వాహకుడు షరీఫ్ కి ధన్యవాదాలు. 

Monday, August 18, 2014

17th Aug-2014.

                    “అమ్మా! కృష్ణాష్టమి అంటే..”
  అప్పుడు రెండో క్లాసు చదువుతున్నా.. ఆరేళ్ళుంటాయి.  మా చిన్నప్పుడు కృష్ణాష్టమికి బడికి సెలవుండేది కాదు. నాలుగింటికి వచ్చేసి, పాలు తాగి ఆటలాడుకుని వచ్చే సరికి పట్టుచీర కట్టుకున్న అమ్మ కనిపించింది.
   “ఇందుగలడందులేడను
   సందేహము వలదు చక్రి సర్వోపగతుండు..”
   రాగయుక్తంగా భాగవతంలో పద్యాలు పాడుతూ, సాయంత్రం అమ్మ తులసి కోట చుట్టూ కడిగి ముగ్గులేసి తులసమ్మకి అలంకారం చేస్తుంటే అనుమానం వచ్చింది. తెల్లారకట్ల మామూలుగా అయిపోయింది కదా! ఇప్పుడెందుకూ అని. ఎందుకైనా మంచిదని నేను కూడా మొహం, కాళ్ళు చేతులూ కడిగేసుకుని పట్టుపరికిణీ కట్టేసుకున్నా. అసలు ఏం వంక దొరుకుతుందా అని చూస్తుంటా. బుద్ధిగా తులసమ్మ దగ్గర పీట వేసుక్కూర్చుని, కళ్ళు ముసుకుని నాకొచ్చిన పద్యం పాడేశా..
చేత వెన్న ముద్ద చెంగల్వ పూదండ
బంగారు మొల త్రాడు పట్టు దట్టి
సంజె తాయతులను సరి మువ్వ గజ్జెలు
చిన్ని కృష్ణ నిన్ను చేరి కొలుతు”
   అమ్మ పిండివంటలేమైనా చేసిందేమో అని ఒక కన్ను తెరిచి చూస్తున్నా..
   ఊహూ.. చలిమిడి, వడపప్పు, పానకం, పచ్చి కొబ్బరి, బెల్లం కలిపి దంచిన ఉండలు, అరటిపళ్ళు.. అంతే.. నాకు చాలా నిరుత్సాహం.. బొండాలు, బజ్జీలు, మైసూర్ పాక్, లడ్డూలు.. పోనీ బొబ్బట్లు.. ఊహూ! ఆలోగా అమ్మ, వీధి గుమ్మం నుంచి చిన్న చిన్న పాదాలు ముగ్గేసింది. అమ్మ భలే తొందరగా ఒక్క నిముషంలో వేసేసింది.
   “ఏంటమ్మా ఇవేళ?” కృషుడి విగ్రహాన్ని కూడా తులసమ్మ పక్కన పెట్టి, దీపం వెలిగిస్తున్న అమ్మని అడిగాను.
   “కృష్ణాష్టమి. కృష్ణుడు పుట్టిన రోజు. అందుకే మనింటికి పిలుస్తున్నామన్నమాట. ఆ పాదాల మీద అడుగులేసి వచ్చేస్తాడు.”
   “పుట్టిన వెంటనే ఎలా నడుస్తాడు?”
   “దేముడు కదా.. అందుకని నడవగలుగుతాడు..”
   “మరి.. రోటిక్కట్టేస్తే పాకుతూ చెట్ల మధ్యనించి వెళ్ళాడని చెప్పావు కదా అప్పుడు..”
   “అది వేరు యశోదమ్మ ఇంట్లో అది.. అయినా నీ ప్రశ్నలన్నింటికీ మీ నాన్నగారు జవాబు చెప్తారు. నువ్వు మాట్లాడకుండా అక్కడ కూర్చుని పూజ చూడు.”
   ఓహో.. అర్ధమయింది. పుట్టగానే అందరిళ్ళకీ నడుచుకుంటూ వెళ్ళి, నేనొచ్చానోచ్ అని చెప్పి, ఆ తరువాత యశోదమ్మ ఇంట్లో పాకుతూ, అల్లరి చేస్తూ.... అయినా అమ్మకి చెప్పడం చాతకాపోతే.. మీ నాన్నగారంటుంది.
   సరే.. పూజంతా అయ్యాక, నాకు మా ఆఖరన్నకీ (మిగిలిన అన్నలు వేరే ఊళ్లలొ చదువుతున్నారు)..  చలిమిడి, వడపప్పు వగైరాల ప్రసాదం.. బంగాళ దుంపల వేపుడు,  చారన్నం, పెరుగన్నం పెట్టేసి, తను ప్రసాదం మాత్రం తింటోంది. మా నాన్నగారు కాంపుకెళ్ళారు.
   “ఇదేం పండగ.. చలిమిడి..” మా అన్న చిందులు తొక్కాడు. నేను కొబ్బరి ఉండలు తింటుండగా..
   “అది అంతే.. నేనైతే ఉపోషం.. ఉడికించినవేం తినకూడదు. కడుపు చలవ. నూనెలో వేయించినవి అస్సలు నైవేద్యం పెట్టకూడదు.”
   “కడుపు మాడ్చుకుని చలవంటావేంటమ్మా! చాదస్తం..” యస్సస్సెల్సీ చదువుతున్న అన్నయ్య అడిగాడు. నిజమే.. అన్నయ్యంటుంటే నాకూ అనుమానం వచ్చింది.
   “అంటే.. ఆకలేసే కడుపు కాదు.. కడుపున పుట్టిన పిల్లలంతా సుఖంగా ఉండేలా చూడమని కృష్ణుణ్ణి వేడుకుంటాం.. పొద్దుట్నుంచీ కన్నయ్యనే తలుచుకుంటూ, పాటలు, పద్యాలు పాడుకుంటూ ఆయన ధ్యానం లోనే గడుపుతామన్నమాట.” అమ్మ మాటలకి అన్నయ్య అయోమయంగా చూస్తూ వెళ్ళిపోయాడు.
   “నేనైతే.. కడుపు నిండాతిని, బోలెడు పిండివంటలు చేసి.. కనయ్యకి నైవేద్యం పెట్టి, కడుపు చలవ చూడమంటా..” ప్రకటించేశాను.
   అమ్మ పకపకా నవ్వి, నన్ను దగ్గరికి తీసుకుని ముద్దు పెట్టుకుంది.
                                            *------------------------*
ఇవేళ కృష్ణాష్టమి కదా! చిన్న జ్ఞాపకం.
  

   

Wednesday, August 13, 2014

August-13- 2014

పొద్దున్నే మా మేనకోడలు సుభద్ర అనుపిండి ఫోన్..
ఫేస్ బుక్ లో అంతలా రాస్తున్నావు కదా, బ్లాగ్ తెరవ కూడదా అంటూ..
ఏం చెప్పాలి.. ఎలా చెప్పాలి!
ఎప్పుడో తెరిచా.. కానీ అప్పుడప్పుడే దుమ్ముదులుపుతా అని ఎలాగో చెప్పేశా.
అందులో మా జ్యోతమ్మ కోంపడుతూనే ఉంట్ందు..
సరే.. యఫ్.బిలో పెట్టినవే కాస్త అటూ ఇటూ మార్చి..(కాపీ రైటు నాదే కదా..) ఇక్కడ కూడా పెట్టేద్దామని డిసైడయిపోయా.
అంచాత ఇక నుండీ నా మాటలు విన్న వాళ్లకి వింటున్న వాళ్లకీ.. ఆసక్తి కలిగే అంశమే కదా..
వేచి చూడండి.
ఆగస్ట్ పదకొండు, ౨౦౧౪- 
నిలువు ఊచల కటకటాల వరండా లో చాప మీద కూర్చుని, వ్యాసపీఠం మీద కాగితాల బొత్తి పెట్టుకుని.. (అది కూడా అక్కర్లేదని పడేసిన, ఒక వైపు మా ప్లీడరు బాబాయి టైపు కాగితాలు) పరపరా రాసేస్తున్నాను. ఇంతకీ ఈ వరండా ఉన్న ఇంట్లో మేమెప్పుడూ లేము. అది పేరూరులో మా బావగారి ఇంట్లో ఉన్న ఆకుపచ్చని పైంట్ వేసిన కటకటాల వరండా.
వీధిలోంచి మా ప్రొఫెసర్ గారు వాకింగ్ కి వెళ్తున్నారు. గుమ్మంలో ఆగి, "ఏం రాస్తున్నారు?" అని అడిగారు.
“రెండు రాస్తున్నా సార్! ఒకటి సైన్స్ మాగజీన్ కి ‘డియన్ యే’ మీద అర్టికిల్, ఇంకొకటి పత్రికల వాళ్లు కథల మీద రాయమన్న సమీక్ష..” తడబడుతూ లేచి అన్నాను.
“మొదటిది ఓ.కే. రెండోది ఎందుకు చెప్పండి.. సైన్స్ మీద.. కెమిస్ట్రీ మీద ఆర్టికిల్స్ రాయండి.” బైటే నిలబడి ఆర్డరేశారు.
అప్పుడు నా మట్టి బుర్రకి తట్టింది, బైటే నిలబెట్టేశానని.
“లోపలికి రండి సార్. టీ తాగి వెళ్దురు..”
“టీ వద్దు. ఏవీ కాగితాలు? ఇదేంటి ఇక్కడ ఫార్ములా తప్పేశారు. ఇక్కడేమో.. యస్. యన్. జి (సెంటెన్స్ నాట్ గుడ్..)..” అలా అలవోకగా పదో పన్నెండో కరెక్షన్స్ చేసి, “మీరే ఇంటికి రండి కాఫీ తాగి ఈ ఆర్టికిల్ డిస్కుజ్ చేద్దాం..” అంటూ గంభీరంగా నడుచుకుంటూ వెళ్ళిపోయారు.
మళ్ళీ నా యమ్.బి కి తట్టలే ప్రొఫెసర్ గారికి కాఫీ ఇష్టమని. వెళ్ళిపోయాక ఎంత చింతిస్తే ఏం లాభం?
ఇంతకీ కథలు.. విమర్శ సరే.. ఇప్పుడు ఆ డియన్ యే ఎందుకుట? నుదుటి మీద కొట్టుకుని ఆలోచించా.. 'మెలుకువ వచ్చాక..'
మా క్లాస్ మేట్, దోస్త్.. విజయ్ కి (ప్రొఫెసర్ చల్లా విజయకుమార్, యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కనెక్టికట్..) మొన్ననే ప్రతిష్ఠాత్మకమైన NSF (National science foundation) avaarD vachchiMdi. (అదివరకు బోలెడు అవార్డ్ లు వచ్చయనుకోండి..) అందులో డియన్ యే చాప (ఫ్లోర్) మీద ప్రోటీన్లని అతికించి, వాటిని సౌరశక్తి పీల్చి దాచిపెట్టే పరికరంగా తయారు చెయ్యడానికి ప్రయోగాలు చేస్తున్నాడని. అవి తయారైతే.. ప్రకృతిలో కలిసిపోయే బేటరీలు రెడీ.
చూశావా విజయ్.. నీ అవార్డ్ న్యూస్ చదివాక ఎలా కలలు కంటున్నానో! నీ ప్రయోగాలు తప్పక మంచి ఫలితాల్నిస్తాయి.. ఎందుకంటే నాకీ కల తెల్లవాఝామున వచ్చింది. నువ్వు అదేదో త్వరగా చేసేస్తే.. నేను దాని మీద తెలుగులో ఆర్టికిల్ రాసేసి, ప్రొఫెసర్ చేత దిద్దించేస్తా.

Tuesday, May 20, 2014

నా కల, నా ఆశ..

నా కల.. నా ఆశ.

వాస్తవం..
బకింగ్ హామ్ కాలువ నా చిన్నతనంలో ఎంతో అందంగా, హుందాగా సాగుతూ.. ఎన్నో పంట పొలాలకి నీరు అందిచేది.
మా అమ్మా వాళ్ల చిన్నతనంలో, రాజమండ్రీ నుంచి చెన్నపట్నం వరకూ
ఆ కాలువలో గూటిపడవలో(అవును.. ముత్యాలముగ్గులో మీరు చూసిందే..) ప్రయాణం చేసేవారు. వారం రోజులు పట్టేదిట. అయితేనేం.. ఎంతో సరదాగా ఆనందంగా.. మధ్యలో వచ్చే ఊళ్లల్లో భోజనాలు చేస్తూ.. పాచలు పద్యాలు పాడుగుంటూ వెళ్లే వాళ్లం అని చెప్పేది అమ్మ.
ఏలూరులో, బెజవాడలో.. ఇంకా అన్ని ఊళ్లలో..కాలువ చుట్టూ ఇళ్లు, రోడ్లు.. నయనానందకరమే..
కాలక్రమేణా ఆ కాలువ కనుమరుగైపోయి.. శిధిలాలుగా మిగిలింది. అన్ని ఊర్లలో.. పెంటలు వేసుకోడానికి, డెక్కలు పెరగడానికి, వ్యర్ధరసాయనాలు, విద్యుత్ కర్మాగారంలోంచి వచ్చే బూడిద, ఇంకా వివిధ చముర్లు కలపడానికి ఉపయోగపడుతోంది.
మొన్నామధ్య ఏలూర్లో చూశా.. పాలిథీన్ కవర్లు, రకరకాల పెంటలు.. అడక్కండి. ఏడుపొచ్చింది.
కల..
ఆ కాలువ పునరుద్ధరింపబడింది. గలగలా పారే నీరు.. పంటపొలాలని తడుపుతోంది.
ఆ నీటిమీద సూరీడు గర్వంగా చూస్తున్నాడు.
రోడ్లమీద లారీల వత్తిడి తగ్గడానికి, కాలువ ద్వారా సరుకుల రవాణా జరుగురోంది. రేవుల దగ్గర ఆగినప్పుడు సరంగులు మారుతూ పరాచికాలు ఆడుతున్నారు.
అంతేనా..
ఆశ..
ఆ కాలువ మీద సౌరశక్తి  గ్రహించే ఫలకాలు.. మెరుపులు చిందిస్తూ..
ఆ ఫలకాలు కాలువలో నీటిని ఆవిరి ద్వారా ఇగిరిపోకుండా కాపాడుతాయి..
సౌరశక్తిని విద్యుత్ శక్తి కింద మారుస్తాయి.. ( మన దేశంలోనే  ఒక రాష్‌ట్రంలో విజయంతంగా మారుస్తున్నాయి..).. వాతావరణ కాలుష్యం తగ్గింది.. కాలువ ఒడ్డున పర్యాటక కేంద్రాలు వెలిశాయి.
ప్రజలలో శుభ్రత పై అవగాహన వచ్చింది.
నా కల నిజమయ్యేనా..
నా ఆశ తీరేనా..
బకింగ్ హామ్ కాలువ..
నాడు, నేడు..


Monday, April 7, 2014

naa modati jnaapakaM-5

11. G SubbalakShmi- తొలి ఙ్ఞాపకం...
అయిందా పెళ్ళీ..
నాకు యిద్దరన్నయ్యలు. చిన్నప్పుడంతా నేను వాళ్ల వెనకాల తోకలా తిరిగేదాన్ని. నన్ను వాళ్ళిద్దరూ చాలా రష్చించేస్తుండేవాళ్లన్న మాట. అందుకని మూడు నాలుగేళ్ళప్పుడు నేనేంటో నాకే తెలీదు. కాని భానుమతిగారు మీ మీ ఙ్ఞాపకాలు గుర్తు చేసుకోండీ అన్నప్పుడు నేను నా ఙ్ఞాపకాల్లోకి రింగులు రింగులు చుట్టుకుంటూ వెళ్ళిపోయాను. అలా వెనక్కి వెళ్ళగా వెళ్ళగా బహుశా నాకు ఆరేళ్ళుంటాయనుకుంటాను...అప్పుడు నా వల్ల ఒకమ్మాయి యేడిచిన యేడుపు టక్కున గుర్తొచ్చింది. వెంఠనే అప్పటి పిల్ల రూపం కళ్ళకు కట్టింది. అంతే..పెన్ను చేతబుచ్చుకున్నాను..కాదు కాదు కీబోర్డ్ మీద వేలు పెట్టాను. అంతే. ఇదిగో ఇలా వచ్చేసింది. 
అప్పుడప్పుడే రేడియో కొంతమందిళ్లలో మాత్రమే వినబడుతున్నరోజులు. అప్పటికింకా కొన్ని పల్లెటూళ్ళకి కరెంట్ సరఫరా వుండేది కాదు. పల్లెటూళ్ళలో వున్నవాళ్ళు పట్టణాల్లో వున్న వాళ్ల చుట్టాలింటికి వచ్చినప్పుడు రేడియోని వింతగా చూసేవారు. అలాగే మా చుట్టాలు మమ్మల్ని చూడడానికి మా ఇంటికి వచ్చారు. మా నాన్నగారు అప్పుడు రాజమండ్రిలో పనిచేసేవారు. 
ఆరోజు పొద్దున్నే అందరూ పనుల్లో వున్నారు. మా చుట్టాలమ్మాయి నా ఈడుదో లేక నాకన్నా చిన్నదో నాకు గుర్తులేదు. పేరు కూడా గుర్తులేదు. పేరే కావాలంటారా. సర్లెండి."సంతలో చింతకాయ" అనుకుందాం. అది రేడియోనే చూస్తూ కూర్చుంది. నాకు నా గొప్పతనం చూపించుకోవాలనిపించి, రేడియోలో ముల్లుని అటూ ఇటూ తిప్పాను. అప్పటిదాకా రేడియోలో వినబడుతున్న మగగొంతు కాస్తా ఆడగొంతులా మారిపోయింది. చింతకాయ రేడియో వెనకవైపుకి అంటే గోడకి, రేడియోకి మధ్య వున్న సందులోకి తలదూర్చి మగాళ్ళు కూర్చుని పాడుతున్నారా..ఆడాళ్ళా.. అన్నట్టు కుతూహలంతో తొంగిచూస్తోంది. 
"
ఏయ్.. అలా వెనక్కెళ్లకు, షాక్ కొడుతుంది.." అన్నాను ఖంగారుగా."అంటే.."అంది. "అంటే చచ్చిపోతావన్నమాట.." నా పరిఙ్ఞానాన్నంతా చూపించేసాను. చింతకాయకి కుతూహలం ఆగలేదనుకుంటాను..మళ్ళీ వెనకవైపు తొంగిచూడబోయింది. "ఒద్దన్నానా.."అన్నాను గట్టిగా. వినలేదా చింతకాయ. నావైపు చూస్తూ రేడియో వెనకాల చెయ్యి పెట్టింది. "యేయ్.."అన్నాను గట్టిగా. టక్కున చెయ్యి ఇవతలకి లాగేసుకుని ఇంకో చేత్తో దాన్ని గట్టిగా పట్టేసుకుంది. నిజంగా షాక్ కొట్టిందేమో అనుకుని, చెప్పినమాట వినకుండా రేడియో వెనకాల చెయ్యి పెట్టినందుకు విసుక్కుంటూ.."అయ్యిందా పెళ్ళీ.." అన్నాను.అంతే.. బేరుమంటూ ఒక్కసారి రాగాన్నందుకుందా అమ్మాయి. చింతకాయ ఏడుపు విని ఇంట్లో తలో మూలా వున్నవాళ్లందరూ పరిగేఠుకుని వచ్చేసేరు. వచ్చినవాళ్లని చూసి చింతకాయ శృతి హెచ్చించింది. 
"
యేవైందే నా తల్లీ.. నే చచ్చిపోయేనే.." అంటూ అస్తమానం చింతకాయని నానాతిట్లూ తిట్టే వాళ్ళమ్మ దాన్ని చుట్టేసుకుని భోరుమంది.
పిల్ల వెక్కుతూ నావైపు చెయ్యి చూపించి మళ్ళీ రాగాన్ని కంటిన్యూ చేసింది. 
"
యేం చేసేవే దాన్ని..?" చుట్టాలకి జరిగిన అమర్యాదకి తెగ బాధపడిపోతూ, మడితో వున్నానన్న మాట మర్చిపోయి మా అమ్మ గట్టిగా నా చెయ్యి పట్టుకుంది. "దానికి షాక్ కొట్టింది." ఒక్కమాటలో చెప్పాన్నేను. అంతే..బాంబు పేలినట్టు హడిలిపోయారందరూ. చింతకాయ చుట్టూ జేరి, "యేదేది" అంటూ దాని ఒళ్ళంతా పరీక్షించడం మొదలెట్టేరు. అది వెక్కుతూనే అడ్డంగా తలూపుతూ మళ్ళీ నా వైపు చూపించి, మళ్ళీ యేడుపు మొదలెట్టింది. దాంతో అందరూ నేను దాన్నేదో చేసేసేననుకుని నన్ను దోషిలా నిలబెట్టి యేంచేసేవని అడగడం మొదలెట్టేరు. నేనేం చేసేనూ..యేం చెయ్యలేదని చెపితే ఒక్కరూ వినరే..ఇంతలో చింతకాయ రాగం యెక్కువ చేసింది. 
మా అమ్మమ్మ గబగబా వంటింట్లోకెళ్ళి ఇంత బెల్లమ్ముక్క తెచ్చి దాని నోట్లో పెట్టేసింది. ఓవైపు నోట్లో బెల్లమ్ముక్క, ఇంకోవైపు యేడుపు..దేన్ని అందుకోవాలో తెలీట్లేదు ఆచింతకాయకి. నోరిప్పి యేడిస్తే బెల్లమ్ముక్క కింద పడిపోతుందేమో..పోనీ బెల్లమ్ముక్క చప్పరిద్దావంటే యేడుపు తన్నుకుని వచ్చేస్తోందాయె.. 
నేను మటుకు మహా కుతూహలంగా చూస్తున్నాను. క్షణాని కోసారి బెల్లమ్ముక్క చింతకాయ నాలుక చివరిదాకా రావడం, అంతలోనే అది గుటకేసుకుంటూ దాన్ని మళ్ళీ లోపలికి లాక్కోడం, మళ్ళీ అంతలోనే దుఃఖం ముంచుకు వచ్చేసి గట్టిగా నోరిప్పి యేడవడం, బెల్లమ్ముక్క నాలిక చివర్దాకా రావడం, అది యెప్పుడు పడిపోతుందా అని నేను ఊపిరి బిగపట్టి చూడడం.. చింతకాయ మళ్ళీ లోపలికి లాక్కోడం..అబ్బా..అలా ఫార్సంతా రెణ్ణిమిషాలు నడిచాక, మా మావయ్యే అనుకుంటాను..లేపొతే మా బాబయ్యో..యెవరో గుర్తులేదుకానీ వచ్చి చింతకాయని ఒళ్ళో కూర్చోబెట్టుకుని, పైకండువాతో కళ్ళు, మొహం తుడిచి, దాన్ని నెమ్మదిగా బుజ్జగించి, "యేమైందమ్మా..చెల్లాయి కొట్టిందా.."అనడిగేడు.(ఇంట్లో నన్నంతా చెల్లాయని పిలుస్తార్లెండి). అది కాదని అడ్డంగా తలూపింది. 
హమ్మయ్య అని ఇంకా పూర్తిగా అనుకోకుండానే మళ్ళీ నావైపు చూపించి యేడవడం మొదలెట్టింది. మళ్ళీ అందరూ నన్నో హంతకురాలిని చూసినట్టు చూడ్డం మొదలెట్టేరు. మా మావయ్య యెంత మంచివాడో..నెమ్మదిగా దాని యేడుపు మాన్పించి, అసలేం జరిగిందో చిన్న చిన్న ప్రశ్నలు వేస్తూ సమాచారమంతా చింతకాయ నుంచి రాబట్టేడు. 
యేతావాతా తేలిందేంటంటే.. చింతకాయ రేడియో వెనకనుంచి చెయ్యి బయటికి తీసినప్పుడు నేను "అయిందా పెళ్ళీ.." అన్నానుట. పెళ్ళి అన్నమాట రోజుల్లో ఆడపిల్లల దగ్గర యెంత చిన్నవయసువాళ్ళైనా సరే అంటే వాళ్ళు సిగ్గుతో మెలికలైనా తిరుగిపోయేవాళ్ళు. లేదా.అక్కణ్ణించి పారిపోనైనా పారిపోయేవారు(). 
విషయం నాకేం తెలుసూ.. అన్నయ్యల వెనకాల మగరాయుళ్ళా తిరిగేదాన్ని.. ఇంతకీ నేను చింతకాయని "అయిందా పెళ్ళీ.." అంటూ దాని పెళ్ళిమాట యెత్తినందుకు అది అంత ఘోరంగా యేడిచిందన్నమాట. అప్పటికీ ఇప్పటికీ నాకు అర్ధంకానిదొక్కటే.. పెళ్ళన్న ఒక్కమాటకి మరీ అంత వెక్కిళ్ళు పెడుతూ, బెల్లమ్ముక్కని బాలన్స్ చేస్తూ యేడవాల్సినంత అవసరం వుందా... అని. 

12. Behara LakshminarayaNa-  చిన్నప్పటి జ్ఞాపకం
-----------
మేము తెనాలిలోని నాజర్ పేటలో వున్నప్పుడు .... రోజు మధ్యాహ్నపు వేళ...రొండోకలాసు చదువుతున్న నేను..ముందువేపున్న నట్టింట్లో నవారు మంచంపై పడుకుని హాయిగా కాళ్ళూపుకుంటూ మాగన్నుగా నిద్రకోసం కునికిపాట్లలో వున్న సమయం. వంటింట్లో గడపపై తలపెట్టుకుని మా అమ్మ పక్కన్నే బజ్జున్న మా చెల్లెలికి చిచ్చకొడ్తూ చేత్తో ఏదో లావుపాటి బుక్కుపట్టుకునీ, పైకే చదువుతోంది..సిలుకు చీరపై ఎండపెట్టిన వడియాలపై నీళ్ళు చల్లి వాటిని ఊడపీకేందుకు తంటాలు పడ్తున్న పక్కింటి ఇల్లుగల వాళ్ళ పిన్నిగారు మా అమ్మ చదువుతూన్న దానికి కొడ్తూ పరాకుగా వింటున్నట్లు నాకు తెలుస్తూనే వుంది.
మధ్యాహ్నం తిన్న బీరకాయపప్పు, పొట్లకాయ కూర, పాత చింతకాయ పచ్చడి రుచులు నెమరేసుకుంటూ, రాత్రికి ఇంకేం వండమని మా అమ్మ దగ్గర పేచీ పెట్టాలా అని ఆలోచనల్లో మునకలేస్తున్నా.. చేయి నిక్కర్ జేబులో దాచిన తియ్య గోలీల పొట్లాన్ని తడుముతుంటే...రేప్పొద్దున్న స్కూల్ కెళ్ళేటప్పుడు మా అక్కతోపాటు ఇల్లుగల వాళ్ళ దక్సినా మూరితీ, గిరిజాలోడూ, రెండిళ్ళవతలి టాక్సులాఫీసరుగారబ్బాయి శ్రీమన్నారయణా, వెనకవీధి నుండి నడిచొచ్చే సరస్వతక్కయ్యా..వీళ్ళందరికీ నా దగ్గరున్న తియ్య గోలీలు చూయించి ఎట్టా గొప్పలు పోవాలా , వారికి ఒక్కోరికి ఎన్నివ్వాలా, అసలెవరికైనా ఒక్కటైనా ఇవ్వాలా వద్దా అనే రకరకాల ఊహలతో తెగాలోచించేస్తూ..కులాసాగా కాళ్ళూపుకుంటో, నిద్ర రాక గింజుకుంటూ అవస్థలో పడున్న నా చెవులకు పిలుపు వినబడ్డంతోటే బిత్తర పోయా.
వాకిట్లో జాజితీగలల్లించిన చెక్క గేటునూపుతూ కుప్పా వారి తాతయ్యగారు మా అమ్మను పిలుస్తోన్నట్లున్నారు..మా వీధికి రెండు బజార్లవతల హోమియో ఆస్పత్రి నడిపే( పాపం నశ్యంపొడి ఖర్చు తప్ప ఫీజే తీసుకోరుట) కుప్పా రామలింగ శాస్త్రి గారు గొడుగు మూస్తూ వాకిట్లో నిలబడున్నారు. పిలుపు వంటింట్లో వున్న మా అమ్మ కంటే ముందు నాకే వినపడ్డంతోటే...హోరి బగమంతుడా..ఈయన ఇట్లా మా ఇంటికే ఎందుకొచ్చాడ్రా సామీ అనుకుంటూ గుండె గుభిల్లుమని కొట్టుకుంది. పూర్తిగా మెలుకువలోకి వచ్చేసిన తర్వాత , రోజు నాకు రాంబజినే తప్పదు..అనుకుని మంచం ఎత్తేసి నా రగస్య స్థావరంలోకి మాయమైపోయా...కుప్పావారి తాతగారి మూడోపిలుపుకు లోకంలో పడ్డ మా అమ్మ పాపం కంగారుకంగార్గా ఆయనను లోపలికి తీసుకొచ్చేసింది..ఎండన పడి ఏమిటిలా వచ్చారు బాబాయ్ గారూ అంటూ మజ్జిగ కూడా తెచ్చిచ్చింది...తర్వాత ఏం జరుగుతుందో నాకు ముందే తెలుసుగా..తెరలు తెరలుగా తన్నుకొస్తున్న నవ్వునాపుకోవడం నా తరం కాలేదు. పరుపులూ, బొంతల చుట్టలు పెట్టే బెంచీ కింద దూరిన నేను నోటికి చెయ్యడ్డం పెట్టుకుని వాళ్ళిద్దర్నీ గమనిస్తున్నా. పైనుంచి దుప్పటి వేలాడేసుందిగా నేను మాత్రం వాళ్ళకి కనపడనన్న మాట..
కొంచం సేద తీరిన తర్వాత కుప్పా వారి తాతగారు మా అమ్మను నాలుగూ చివాట్లేసేసారు..హేవిటమ్మా..వరలక్ష్ముమమ్మా నీ ధోరణీ నువ్వూ, చదవేస్తే వున్న మతిపోతుందన్నట్లు,,చోద్దెం కాకుంటే పసిబిడ్డను అలా గాలికొదిలేసి అమ్మలక్కలతో కలిసి మారిణింగు షో సినేమాలకెళ్తావా..ఒక్కగానొక్క కొడుకాయే..కొంచమైనా జాగరత్తుండొద్దూ..పాపం మీ లచ్మింనారాయణ వంటిపై చొక్కా కూడా లేకుండా మా ఆస్పత్రికొచ్చి జొరం ఇంకా తగ్గలేదూ గోలీలిమ్మని అడిగితే నా కడుపు తరుక్కపోయిందీ...అయినా పసోడ్ని ఒక్కడ్నీ అంత దూరం ఎలా పంపుతావూ, బిడ్డ కంటే నీకు సినిమాలూ చిత్రమూలాలూ ఎక్కువయ్యాయా అంటూ గుక్క తిప్పకోకుండా కూప్పడేసారు..పాపం బిక్కముఖంతో మా అమ్మ అడ్డుపడబోయినా ఆయన ఆగితేనా..తాతగారి దండకం పూర్తయిన తర్వాత ముందు మా అమ్మ చేసిన పని నా కోసం వెతకడమే కదా...బెంచీ కింద దూరి దాక్కున్న నేనెట్టా దొరుకుతానూ..ఇంట్లోనూ, ఇంటి చుట్టూ ఉసూరుమంటూ వెతికొచ్చిన తర్వాత ( లోగా, ఆంజనేసామీ, గండం గట్టెక్కితే నీ గుడికొచ్చి పద్నాలుగో పద్దెనిమిదో గుంజీలు తీస్తానయ్య, కాపాడూ అంటా నేను ఒహటే మొక్కులూ, చెంపలేసుకోడాలూ).తర్వాత మా అమ్మ అసలు విషయం బయటపెట్టింది.హయ్యో కర్మ నాకు సినిమాలకెళ్ళే రాత గూడానా బాబాయ్ గారూ , పొద్దున వీడేం చేసాడో మీకు తెలీదసలూ..వారప్ఫది రోజులుగా పాలూ రొట్టే పెడ్తున్నావూ ఇహ నాకు జొరం తగ్గిపోయిందీ వళ్ళు కూడా చల్లగాయైపోయింది చూడూ అని ఒహటే సతాయించీ, కావాలంటే తాతయ్యగారినడిగి పథ్యమేం పెట్టమంటారో కనుక్కునొస్తానని మీ దగ్గరకొచ్చాడు..నేను పన్లో పడి గమనించలేదా, వాడు తిరిగొచ్చి హాయిగా జొరం తగ్గిపోయిందీ తియ్యటి కూరల్తో అన్నం తినమని చెప్పారంటే రోజు అన్నం కూడా పెట్టానండీ..అంటూ లిస్టు చదివింది...దాంతో నోరు తెరిచిన తాతయ్యగారు ,వాడు ఒట్టొంటితో ఎండలో వచ్చేసరికి ఒళ్ళువేడిగా అనిపించి మళ్ళీ గోలీల సీసా ఇచ్చి మూడుపూటలా ఇంతకు ముందులానే వాడమని చెప్పంపానమ్మా.మా అమ్మ పక్కింటి పిన్నిగారితో రత్నా టాకీసులో మీనా సినిమాకెళ్ళిందీ, నన్నే మీ దగ్గర మాత్తర్లు తెచ్చేసుకోమందీ అంటూ గోడకట్టినట్లు జాలిగా చెప్తే నాకు అయ్యో పాపం అనిపించీ ..బోయినానికింటికెళ్తూ వాడికెట్టా వుందో చూసీ,నిన్నోసారి హెచ్చరిద్దామనొచ్చా...హోరి వీడసాధ్యం కూలా ..ఏమనుకోకమ్మా ..అంటూ హాచ్చెర్రపోయారు..
పాపం ఆయనకేం తెలుసూ రోజూ ఏదో ఒక కమ్మని సాదకం లేకుంటే నాకేమో ముద్ద దిగదాయే...ఆయనే పథ్యం మార్చమన్నారని చెప్పకుంటే ఇంకెన్ని రోజులని బ్రెడ్డూ పాలతో జీవుడ్ని ఇబ్బంది పెడ్తామబ్బా..అయినా ఓమియ్యా తియ్య గోలీల కమ్మటి రుచి మిగిలిన పిల్లలకేం తెలుసూ...ఇట్టా కుప్పా వారి ఆస్పత్రిలో గోలీలు తెచ్చుకునే భాగ్యం అందరికీ దక్కుతుందా,,వాటి రుచిని పొగుడుతా మిగిలిన పిలకాయలు కుళ్ళుకునేలా ఫోజులు కొడ్దామని కాదూ నేనంత కష్టపడి వాటిని తెచ్చుకుందీ..మా వీధిలో ఎవరికైనా జొరాలొచ్చినా, కడుపులో నొప్పయినా ఎంబట్నే తగ్గిపోవాలనీ వాళ్ళ అమ్మా నాన్నలు ఇండీషన్ డాట్టర్ దగ్గరకే తీసుకెళ్ళే వారు.. డాట్టర్ గార్ని చూడ్డంతోటే మా నిక్కర్లు తడిసిపోయేవి కదా..మా అమ్మ చాలా మంచిది కాబట్టి నాకూ, మా అక్కయ్యకూ కుప్పా వారి ఆస్పత్రిలో తియ్య మాత్తర్లే ఇప్పించేది...సరే..ఇక తర్వాత ఏమైందంటే...వాళ్ళిద్దరూ అలా మాట్లాడేసుకునీ ఇక లచ్మిం నారాయణ అనే వాడు ఏం చెప్పినా వెంటనే నమ్మేయకూడదనీ తీర్మానాల్చేసుకున్నారట..వాళ్ళు కబుర్లలో వుండగానే నాకు నిద్దరొచ్చేసి బెంచీ కిందనే సోలిపోయా...మరలా సాయంత్రం ఏవో మాటలు పెద్దగా వినపడ్డంతో పాటు, కాలిపై చురుక్కుమనడంతో హఠాత్తుగా మెలుకువ వచ్చేసింది. కళ్ళు నలుపుకుని పూర్తిగా స్పృహలోకి వచ్చేలోగా కాలిపై మంట నెత్తికెక్కడం ఇంకా బాగా గుర్తుంది..కాఫీ కుంపట్లో అట్లకాడ సెగచేసి మా అమ్మ నా కాలిపై ఛర్రుమన్పించింది...దాంతో నేను గావురు బావురుమంటూ ఒకటే రాగాలూ, పక్కింటి పిన్నిగారూ వాళ్ళ పిల్లలూ పరుగెత్తుకుని వచ్చి వైపు వినోదం మరో వైపు నన్ను ఓదార్చడం... గలభాలో మా అక్కయ్య టక్కున కమ్మరకడ్డీలు, జీళ్ళూ తెచ్చి నా దోసిట్లో పోసేయడం వంటి సంఘటనలు శరవేగంగా జరిగిపోయాయి...ఇంతకీ నేను బెంచీ కింద దాక్కున్నట్లు మా అమ్మకెలా తెలిసిందనా మీ కొచ్చినింగూ...హూ..సదరు మా అక్కయ్య భారతీదేవిగారే స్కూల్ నుంచి వచ్చిన తర్వాతా,ఉప్పందించినట్లు తర్వాత శుభసమయంలో వారే వెల్లడించారు...ఇదండీ తియ్యగోలీలూ-అట్లగాడ వాతా కత..




13. V.Bala Murty-
Top of Form
నా మొదటి జ్ఞాపకం 
భానుమతిగారు రాయమన్నారు కదా అని మొదలుపెట్టేను కాని పెద్దగా చెప్పుకోనేవి ఏవి గుర్తుకు రావడంలేదు . నాకప్పుడు నాలున్నరేళ్లు ఉంటాయేమో, మా నాన్నగారి ఉద్యోగరీత్యా మేము నాగపూర్లో ఉండేవాళ్ళం .
నాకు ఉయ్యాలా ఊగడమంటే చాలా ఇష్టం ఉండేది. ఉయ్యాలా అంటే, రెండు పెద్ద పోల్స్ పైన ఒక ఖమ్బి కి ఒక చెక్క బల్ల అన్నమాట. నేను అప్పుడు చాలా దుడుకుగా ఉండేదాన్నని మా అమ్మ అనేది. ఆవిడ నేను ఊగుతున్నంత్సేపు నాకు కాపలా కాచేది.
 ఎందుకంటే నేను నా ఫ్రెండు ప్రేమా కలిసి ఉయ్యాలా మీద ఎదురెదురుగా నుంచొని చాలా వేగంగానూ ఎంతో పైపైకి ఊగె వాళ్ళము. అంటే ఆవిడ గ్రౌండ్ కంట్రోలర్ అన్న మాట. రోజు మేము ఊగే సమయానికి పెద్దవాళ్లు ఎవరూ లేరన్నంమాట. ఇంక మా ఆనందం చూస్కోండి! ఇద్దరం జోరు జోరుగా అలా ఆకాశం లో తేలిపోతున్నట్లు ఊగసాగేము. నిజం చెప్పాలంటే దాని థ్రిల్లు ఇప్పటికీ కళ్లల్లో మెలుగుతుంది .
 ఆకాసంలో ఎగిరిపోతూ చల్లని గాలి మా మోఖాల మీద తగుల్తుంటే వొళ్ళు తెలియకుండా కిలకిలా నవ్వుకుంటూ ఊగేస్తున్నాము. ఇంతట్లోకి పైన ఒక లింక్ విరిగి పోయి, ఉయ్యాల ఒక పక్కకి జారి పోయింది. జారిపోతూ మమ్మల్నిద్దరిని చెరోవైపు విసిరేసింది. కానీ, చాల లక్కీగా పక్కనున్న లాన్ లో పడడం వలన కాళ్లు చేతులు విరగలేదు. చేతులు కాళ్ళు ముఖం చీరుకుపొయి రక్తాలు కారుతూంటే భయంవల్ల బోరుమన్నాము.
ఇంక చూస్కోండి మా మా అమ్మలు తిట్టిన తిట్టు తిట్టకుండా బరబరా లాకేళ్లి ఏదో ఆకాలపు ఫస్ట్ ఎయ్ద్ చేసారు. అప్పటినుండి ఇప్పటిదాకా నేను ఉయ్యాలా ఎక్కితే ఒట్టు. ఇప్పటికీ మెల్లిగా ఊపినా నాకు భయమే.

14. Sujata timmana-
నా మొదటి జ్ఞాపకం ...
భానుమతి గారు ఇలా పోటీ పెట్టారు అని తెలిసి చాల సంతోషం వేసింది....మొదటి జ్ఞాపకం...అనగానే....మది పొరల్లో దాగిన మధురానుభూతుల బాల్యం కళ్ళ ముందుకొచ్చి కదలాడుతుంది .."అమ్మ " అమ్మఅనే పదం నిర్వచనం లేని అద్భుతమే ...కాదనను కాని నాకు మాత్రం మా నాన్నగారి దగ్గరే...చేరిక ఎక్కువ ...ఊహ తెలిసినప్పటి నుండి నాన్న తోనే గడిపిన క్షణాలు నాకు బాగా గుర్తు ఉన్నాయి....
అప్పుడు బహుశా నాకు మూడు ..లేక ...నాలుగు ..సంవత్సరాలు..ఉండవచ్చు..మరి...నేను ఒక్కదాన్నే అమ్మా నాన్నలకు అప్పుడు...నా తరువాత 13 సంవత్సరాలకు తమ్ముడు పుట్టాడు ...కాబట్టి నాకు చాలా చాలా గారాబం చేసేవారు నాన్నగారు...(నిజానికి నేను కూడా అంతే మొండిగా ఉండేదాన్ని ). ఏమి అల్లరి చేసానో సరిగా జ్ఞాపకం లేదు కాని అమ్మ నన్ను చీపురు పుల్లతో కొట్టింది .... దెబ్బలు తప్పించుకోవటానికి అమ్మతో పెనుగులాడాను... నా చిట్టి చేతి మీద రక్తం చుక్కలు ...అది చూసి...గావుకేకలేస్తూ.... ఏడుస్తూంటే ....అప్పుడే వచ్చిన నాన్నగారు అమాంతం నన్ను ఎత్తుకొని ముద్దు చేస్తూ...అమ్మని బాగా...తిట్టారు...అసలు నాన్నగారిలో...అంత కోపం నేను ఎప్పుడు చూడలేదు....నిజంగా నేను బెదిరిపోయాను .....అమ్మ ఏమి మాట్లాడక చేతిని చూసుకుంది...పగిలిన గాజు చేతిలో ఇరుక్కుని అక్కడి నుంచి ధారగా రక్తం కారుతూ కనిపించింది ... రక్తం నా చేతికి తగిలి నాకే గాయమయిన భ్రమ కలిగింది ....గాజుముక్కలని తీసి అవతల పారేస్తూ...అమ్మ...కళ్ళు కోపంగా చూస్తున్నా..అందులో " తండ్రి కూతుళ్ళు ...ఇంతే.." అనే అభిమానం ...మురిపెం ...ఇంకా ఎన్నో అనుభూతులు అమ్మ మోములో..మెరిసి ఉండవచ్చు....అని విషయం తలుచుకొని అమ్మ ఎప్పుడు చెపుతూ ఉంటే ...అనుకునే దాన్ని...
ఫోటోలో ఉన్న నాకు రెండు జడలు వేసి నన్నురెడీ చేసి .. స్టూడియోకి తీసుకెళ్ళి ఫోటో తియించింది కూడా నాన్నగారే...మరి....అన్ని ఆయన చేతే...చేయించుకునే దాన్ని...జన్మ జన్మలకు కూడా ఆయన ఋణం నేను తీర్చుకోలేనేమో..మరి...
ధన్యవాదాలు భానుమతి గారు........



15. Padma Ayyagari-
Bhanu Pinni, here is my first memory. I am sorry I am not writing in Telugu - one, my telugu is not as commanding as my English and two, I don't have Telugu fonts and it is hard to write Telugu in English. Any way, here is my first memory and hopefully V Bala Murthy will like this too. 

Feb 6 1966 - I was five and a half years old. A beautiful dawn in Spring - ever so slightly chilly, birds were up and loud in their callings to each other in our Oleander tree (Ganneru), the bells of the first Arathi were ringing in the Hanuman Temple next door, the mosque in the street behind is singing Azaan for morning prayers, the Irani hotel across our house on the corner of Bazaarghat Chowrasta is getting ready to greet its morning customers with hot cups of chai.

Our house was brimming full with people busily getting ready. The smells of hot filtered coffee as well as tea were wafting through the house. It was my uncle Rambabu's wedding day and we were getting ready to go to the wedding performed at Mahakali Temple, Secunderabad. All six sisters of my dad's and their spouses and children who attended the wedding were in our house. We were a joint family - our family and my dad's eldest brother and family lived together in Bazaarghat Chowrasta for ten years before we shifted. Apparently we moved into that house when my mum was pregnant with me and that house has seen so many meaningful occasions happen both good and bad, including my wedding and my daughter's birth as well as us leaving from there to Australia, it saddens me to think that house is no longer there and a block of apartments stand in its place. I get very nostalgic thinking of that house.

Anyway, I can't remember who got me dressed, but I was dressed in a powder blue frock with silver zari stripes on it (I think it was some kind of organza material as it had a lining stitched underneath as well) and my cousin Lalita had a long skirt made of the same material and a blouse to match. I was quite happy with that dress and was proudly showing off to all my aunties.

As it happens every morning for majority of the population, I had the nature's call and it was quite an urgent one as well to empty my system so I can fill it again with the wedding goodies. I started to run towards the toilet and suddenly had this pull on the edge of my frock, so hard that I couldn't run forward. I turned around and there was my Dad's fifth sister - Prabhakaram Attayya - they live in Secunderabad and the wedding was in Secunderabad Mahakali Temple - so I don't know why she was at our place instead of attending the wedding directly from her place. Maybe she wanted to be with her sisters who all came from far away places.

Anyway, there she was pulling and holding the edge of my frock tight and would not let me go. I had to go but she won't let loose. She was saying "take your frock off before going to the toilet" and I just could not comprehend why I had to do that. I had to go and she says "Gown vippu", I pull away, she tugs me back - "gown vippi vellu", getting more demanding even as my attempt to escape was getting more frantic. I am not sure what happened next, I think I had to oblige as expected of a little child. I can see that scene to this day quite clearly.

Eventually we all got ready and left the house in a bus for the wedding. I got to sit on the metal trunk of my uncle Rambabu next to him. That's all I remember, I don't remember any thing of the wedding itself. There are photos of the wedding but I am not in any one of them, perhaps I was busy playing or perhaps I was trying to avoid my dear Prabhakaram Attayya in case she demanded that I defrock in MahaKali temple.....

Bala Pinni - V Bala Murthy is my dear Uncle Rambabu 's wife and I cherish this memory.
16. SammeTa Umadevi.
భానక్కయ్య పెట్టిన చిన్నతనపు జ్ఞాపకం పోటీకి
నా చిన్న తనాన మా ఇంట్లో మా మామయ్యలు ఉండేవారు .. అమ్మ వాళ్ళను ఏమి తెమ్మని చెప్పిన వాళ్ళ సైకిల్ ఎక్కి నేనూ వాళ్ళతో బయలు దేరేదాన్ని .. దారి పొడుగునా కనపడ్డ బొమ్మల్లా కొని పెట్టమని గొడవ పెట్టేదాన్ని .. మల్లీ దారినే తిరిగి వేల్ల్టాముకదా అప్పుడు కొని పెడతాం లెమ్మని చెప్పి .. దారిని కాకుండా మరో దారిని తీసుకువ్చేవాళ్ళు .. ఇంటికి రగానే అమ్మకి చెప్పి రాగం అందుకోబోతుంటే అక్క ఉమ్మకి ఇందాక సున్నుండ పెడతానన్నావు కాదా అని తీపి పదార్థాల్ంటె ఇష్టపడే నన్ను బోల్త కొట్టించే వారు .. స్వీట్ లేకుంటే వట్టి చక్కేరయిన తినేదాన్ని .. చక్కర అనటం రాక ఇక్కి అనే దాననని మా మామయ్యల స్నేహితులు .. మీ ఇక్కి పాప ఏమి చేస్తుంది అని అడిగేవారట ..
మండు వేసవి లో కుటుంబమంతా తిరుపతి బయలు దేరాము .. కళ్యాణ కట్టలో నున్నని తాజా గుండ్లతో బయటకు వచ్చిన నాన్నను మమయ్యలను అన్ని కోణాల్లోనూ చూసుకుని రహస్యంగా నవ్వుకున్నాను .. దర్శనం ఎలా జరిగిందో గుర్తు లేదు గాని ముక్కు వరకు పెట్టుకున్న నామాలు .. నున్నగామెరిసి పోతున్న గుండ్లను .. మీసాలు కూడా తేసేసి బోసిగా కనపడుతున్న మూతులను మల్లి మల్లి చూస్తూనే ఉన్నాను .. నన్ను అక్కా అన్నయ్యను ఒక్కొక్కరు చూసుకునే ఒప్పందం .. నడక సాగుతున్నది .. అమ్మ చేతి లో చెల్లి ఉంది .. అక్క అన్నయ్య మామయ్య తో నడుస్తున్నారు .. న్నాన్న నా చెయ్యి పట్టుకుని విసా.. విసా నడుస్తున్నారు. ఆయనతో సమంగా నడవలేక మెల్లగా చెయ్యి విడిపించుకుని .. ఎర్రకుచ్చుల గౌను అమ్మాయి బొమ్మ .. చూస్తూ మురిసి పోయి బొమ్మ ఎంతా అన్నాను .. వంద రూపాయలు కొంటావా పాపా అన్నాడు కొట్టాయాన . మా నాన్న నడిగి కొంతా అని పక్కకు చూసా నాన్న కనపడలేదు .. పక్కు చూసా మామయ్యలు అమ్మ అక్క అన్నయ్య .. ఏవూ కనపడలేదు .. గుండె జారి పోయింది .. ఎన్నో ఎదురుగా ఎన్నో గుండ్లు ఒక్కటి నాన్నదీ మమయ్యల్ది కాదు .. ఆరున్నొక్క రాగం అందుకున్నా.. ఏమయింది పాప .. అనగానే అమ్మా .. నాన్నా అంటూ శృతి పెంచాను .. అయ్యో మీ అమ్మ నాన్న కన పడడం లేదా ..ఇల రామ్మా ఏడవకు. ఇక్కడ కూర్చో .. చేతిలో ఎర్రకుచ్చుల గౌనున్న అమ్మాయి బొమ్మ అంటే అన్ని మర్చి పోయి చేతిలో ఉన్న బొమ్మని చూసి మురిసి పోయా నా ఎదురుగా.. మూడు కోతుల బొమ్మ... కోడి పుంజు బొమ్మ .. చేతిలొ పిప్పరమెంటు .. అమ్మ ఉమా ..ఉమా నాన్న పిలుపు కగారు కంగారుగా నాన్నా.. మామయ్యలు తిరుగుతూ కనపడ్డారు... బాగా అయ్యింది లే ఎప్పుడు బొమ్మ కొనమన్నఈ సారి పండక్కి కొందాంలే అంటారు నాన్న .. తిరిగి వచ్చేటప్పుడుకొన్దామ్ రేపు కొందాం అంటారు మామయ్యలు ఇప్పుడు చూడండి నా చుట్టు అన్నీ బొమ్మలే .. మళ్ళీ ఒకరిని ఒకరు తిట్టుకుంటూ కంగారు పడుతూ హడావుడిగా మా వాళ్ళు కనపడ్డారు ఎనడకు మెరిసి పోతున్న వాళ్ళ గుండ్లు చూస్తూ .. బుడింగున తల వంచుకుని కూర్చున్న వాళ్ళు వెలి పోయారు ..భలేఅ య్యింది అనుకున్న .. నువ్వేమి కగారు పడకు పాపా మీ వాళ్లు రాకుంటే .. పోలీసులకు చెప్పితే .. వాళ్ళే మీ అమ్మ నాన్నలను వెతికి పెడతారు... కొట్టాయన మరో పిప్ప్రమెంటు ఇచ్చాడు. సారి మల్లీ కగారుగా అటూ ఇటూ తిరుగుతున్నారు .. అరుస్తున్నారు..నా చేతి లో యెర్ర కుచ్చుల గౌను బొమ్మ మెరుస్తున్నది.. గుండ్లు మరింత మెరుస్తున్నాయి.. వారి వెనుక అమ్మ. నీరసంగా నడుస్తూ.. అక్కడ మెరుపు నా మనస్సుకు చురుక్కుమని తగిలింది .. అమ్మ కళ్ళలో ఎండకు మెరుస్తూన్న నీళ్ళు చెంపల పయికి జారి పోతున్నాయి .. అంతే అమ్మ అని గట్టి గా అర్సుస్తూ .. ఒక్క దూకున బొమ్మల కొట్టు బయటకు ఉరికా .. అమ్మ నన్ను పట్టుకుని ఒకటే ఏడుపు.. ఎర్రకుచ్చుల గౌను బొమ్మ కన్నా . నన్ను దగ్గరకు పొదవుకున్న అమ్మ చీర కుచ్చిల్లు ఎంత బాగున్నయ్యో ...
17. Nanduri Sundari nagamani- భానక్కయ్య పెట్టిన చిన్నతనపు జ్ఞాపకం పోటీకి...

నాకప్పుడు మూడున్నర నాలుగేళ్ళు ఉంటాయి. నాన్న గారి ఉద్యోగరీత్యా మేము భీమవరం లో ఉండే వాళ్ళం. అక్కడ త్యాగరాజ భవనం అనే భవనం చాలా ప్రసిద్ధి. అక్కడ బహుశ: సాహితీ సమావేశాలు, ఇతర కార్యక్రమాలు, సంగీత కార్య క్రమాలు జరిగేవేమో మరి. భవనానికి దగ్గరలో ఒక మంచినీటి చెరువు ఉండేది. అక్కడి నుంచి తాగటానికి అమ్మ ఇత్తడి బిందెతో నీళ్ళు మోసుకొని వచ్చేది. రోజుకి ఒక బిందె. చెరువును ఎడ్వర్డ్ చెరువు అనే వారు.

బాగా చిన్నపిల్లను కాబట్టి నన్ను ఇంట్లో ఉంచి వెళ్ళలేక, తనతో పాటే తీసుకువెళ్ళేది అమ్మ నన్ను. రోజు చెరువు గట్టున కూర్చోబెట్టి, తాను రేవులో దిగి మంచి నీళ్ళు బిందెతో ముంచుకుంటూ ఉంటే, అమ్మ అడుగులో అడుగేసుకుంటూ తనని అనుసరించి నేను కూడా చెరువులో దిగిపోయి, మునిగిపోయాను. వెనకనుంచి ఎవరో, 'అమ్మా, నీ కూతురా, నీళ్ళల్లో పడిపోయింది...' అని అరిస్తే గబుక్కున బిందె వదిలేసి, అమ్మ నన్ను పట్టుకోవాలని ప్రయత్నించింది కాని, నేను తనకి దొరకనంత దూరం వెళ్ళిపోయాను అప్పటికే... అప్పుడు ఎవరో దయామయుడు నీళ్ళల్లో దూకి, నా గౌనును దొరక బుచ్చుకొని, పైకి లాగి తీసుకు వచ్చాడు.

అప్పటికే అమ్మ గట్టిగా కేకలు పెడుతూ, షాక్ తో ఏడుస్తోంది. అతను అమ్మకి నన్ను ఇవ్వగానే గబుక్కున గుండెలకు హత్తుకొని, ఏడ్చేసింది. అంతే కాదు, భరించలేని కోపం తో నన్ను బాదేసింది కూడా... నాకీ జ్ఞాపకం లీలగానే అయినా, తిన్న దెబ్బలు మాత్రం స్పష్టంగానే గుర్తు...

తర్వాత నాలుగేళ్ల వయసులోనే మరో సంవత్సరం ఎక్కువ వేసి రాయించి నాన్న ప్రాథమిక పాఠశాల లో వేసారు. బడికి వెళ్ళను అని రోజూ గోలే... రోజు నా చేతిలో పలక లాక్కుందని నా సీనియర్ పిల్లని పలకతోనే గట్టిగా నెత్తి మీద కొట్టి ఇంటికి వచ్చాను. పలక ఏమైంది? అని అడిగిన అమ్మా నాన్నలకి పగిలిపోయింది అని చెప్పాను. కాసేపటికే పిల్ల తో వాళ్ళ అమ్మా నాన్న హాజర్... నాన్నకి ఫిర్యాదు, పాపకి తగిలిన గాయం చూపిస్తూ... నాన్న వాళ్ళని క్షమించమని అడిగి, సర్ది చెప్పాక, వాళ్ళు వెళ్ళిపోయారు. తర్వాత నాకు 'పేకా' వారి అబ్బాయితో కళ్యాణ వైభోగం జరిగిపోయింది...

ఇవీ నా చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలు... నాకు బాగా గుర్తున్నవి...నచ్చాయా మీకు..